Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van hem uitging. Zou hij echter niets van de ondiepten in Pauls e n s woordenstroom hebben opgemerkt ? Het eerste uur, dat B a v i n c k zich onder zijn auditorium bevond, handelde hij over Hegel. Daarbij behoefde P a u 1 s e n s gebrek nog niet zoo op te vallen. Maar het tweede uur liep over de geschiedenis van het geestesleven en B a v i n c k noteerde, dat P a u 1 s e n Genesis 1 verwierp, tegen verachting van de afstammingsleer waarschuwde en beweerde, dat deze leer veel meer licht wierp in de toekomst. Hiertegen moet niet alleen B a v i n c k s beginsel, maar ook zijn wetenschappelijk gevoel in opstand zijn gekomen. Vos had dictaat gehouden van de philosofie-colleges van P a u 1 se n. En B a v i n c k neemt daaruit o.m. ook dit over : „Paulsen meent, dat de behoefte aan verlossingsreligie eerst in den ouderdomsleeftijd ontstaat. Vandaar dat de antieke volkeren in hun grijsheid het christendom aannamen. Maar de Germaansche volkeren waren te jong, te optimistisch, 't christendom beheerschte dan ook de Middeleeuwen volstrekt niet geheel. De levenstoon van het volk in dien tijd was niet echt-christelijk, denk aan volkspoëzie, vrouwenvereering, ridderschap. Het goede is volgens Paulsen 't gezonde leven zelf, middel en doel tegelijk".1) Hierbij werpt B a v i n c k de vraag op : „maar wat is de gezondheid ?" Is die vraag niet reeds een bewijs, dat hij 't licht getimmerte van Paulsens denkbeelden doorzag? Eindelijk volgde hij ook nog een college van den Nieuwtestamentikus B. Weiss en van den Oudtestamentikus Ch. F. A. D i 11 m a n n. Men kan zich voorstellen, met welk genot B a v i n c k in de collegebanken plaatsnam.

Toch was dit heel iets anders dan vacantiegenot. Dat begon eigenlijk pas recht, toen de gebroeders B a v i n c k naar Dresden togen en vooral toen zij over Leipzig en Halle den Harz in trokken en te Thale volgens afspraak Dr. N i e u w h u i s zich bij hen voegde, die de functie van gids op zich nam. De meest riante punten werden bezocht. Evenwel trof hun het lot van zoo menig Harz-reiziger, dat de Broeken in nevelen was gehuld. Thuis gekomen, tee-

*) Dit citaat is niet geheel woordelijk. Duitsche termen zijn door mij vertaald. Ook heb ik hier en daar aangevuld om er volledige zinnen van te maken.

Sluiten