is toegevoegd aan uw favorieten.

Dr. Herman Bavinck

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aan de kaak zijn gesteld, trof hem diep. Iets van wat hij doormaakte, vindt men gereflecteerd in den aanvang van zijn brochure: „Het Probleem van den Oorlog."1) „Vier maanden scheiden ons reeds van den dag, waarop de oorlog uitbrak, en nog altijd woedt hij voort, dood en verderf spreidend onder de volken van Europa. Zijne verschrikkingen en gruwelen zijn zoo talrijk en zoo groot, dat wij ze ons niet in den geest realiseeren kunnen. Maar toch blijft hij ons bezighouden dag aan dag; hij neemt schier heel onze ziel in beslag, en legt aan ons verstand en geweten een probleem voor, zwaar als een rotsblok, dat voor de voeten van den wandelaar van de bergen valt en hem den weg verspert. Wij zitten met dezen oorlog in groote verlegenheid en weten hem geene plaats te geven in onze redelijke, zedelijke, Christelijke wereldbeschouwing. Wie kan ook aangeven, wat de oorzaak van dezen oorlog is, waarom hij ondernomen werd en waartoe hij dienen moet? Van welke zijde men hem ook beziet, nergens valt een lichtpunt op te merken, rondom is hij in duisternis gehuld. Het schijnt, dat hij niet meer in ons leven past, en valt buiten het kader van dezen tijd." Een der bitterste gevolgen van dezen vernielingskrijg acht hij, dat deze in sterke mate „het geloof aan de macht van het Christendom heeft ondermijnd, velen ten aanzien van de Voorzienigheid en de liefde Gods sceptisch heeft gestemd, en niet zelden, vooral ais hij door alle partijen in Gods heiligen naam ondernomen heet, tot bitteren spot aanleiding gaf."2) Wel ziet hij lichtpunten. Praktisch is naar zijn oordeel het gevaar voor pessimisme en fatalisme „zoo groot niet, als het schijnt, want zoolang er leven is, is er hoop.... Niemand kan berekenen, wat een mensch, wat een volk, wat de menschheid niet lijden kan. Uit deze onverwoestbare levenskracht en levenshoop laat zich verklaren, dat na den oorlog menigmaal een krachtige herleving komt." 3) De menschheid geeft den moed niet op. „Het geloof des harten is sterker dan alle redeneering en bewijs. Het geloof n.1., dat de wereld ondanks al hare irrationaliteit een doel heeft en het licht tegemoet gaat."4) Het Christendom roept ons ten strijde. Dwaas is het te

J-) Kampen, Kok, 1915.

2; A.w., bl. 23.

3> A.w., bi. 3i.

4> A.w., bl. 34.