Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Toen vielen zijne ketenen inderdaad af. Hij was verlost van zijne smart. Zijne verzoekingen vluchtten weg en hij ging zijn weg met blijdschap. Evenals zijn eigen Christen; toen hij bevrijd was van zijn last aan den voet van het kruis, maakte hij drie sprongen van vreugde en riep met een blij hart: „Hij heeft mij rust gegeven door zijne smart en leven door zijn dood."1)

Deze bekeering van Bunyan maakt hem tot een uitgesproken vertegenwoordiger van het reformatorische type van Christendom. De rechtvaardiging door het geloof, waardoor alles wordt afhankelijk gemaakt van het oordeel en de daad van God, vormt het steunpunt van zijn geheele bestaan. Zij beheerscht sedert zijn leven en vormt ook van zijn toekomstbeeld, dat ons zal bezig houden, de ruggegraat. Hij vindt voor deze geesteshouding geen steun in de Anglicaansche Kerk, waartoe hij door afkomst en opvoeding behoort. Hij heeft zich ongemerkt aangesloten bij den kleinen kring van Non-conformisten in de buurt, te Bedford. Deze groep gaat intusschen verder dan de zuiver Gereformeerde Non-conformisten. Zij is Baptistisch. In 1653 wordt Bunyan gedoopt, of liever herdoopt. In 1657 wordt hij tot prediker gewijd. Het Baptisme van Bunyan beteekent, dat hij breekt met de gangbare kerkopvatting, waarbij de nadruk valt op de gemeenschap, ook die der geslachten, de geestelijke continuïteit, de verbondsgedachte, waarop de Gereformeerden zoo stonden en die den kinder-doop insloot, op hoop van zegen. Voor de Baptisten is deze opvatting te weinig persoonlijk, te algemeen. Ieder moet door persoonlijk, welbewust den doop te ontvangen, getuigenis geven van zijne geestelijke vernieuwing en gemeenschap met God. Zoo ontstaat niet slechts eene Kerk, als gemeenschap van alle gedoopten, maar eene Gemeente, als gemeenschap van geloovigen. Overigens is het opmerkelijk, dat Bunyan, wat zijne geheele geloofsopvatting betreft, vasthoudt aan het beginsel der Reformatie, de rechtvaardiging door het geloof. Het is de vorm van Baptisme, die later b.v. bij Spurgeon aanwijsbaar is.

Het leven van Bunyan is dat van een reizend prediker, die onverpoosd predikt en schrijft. Een groot deel van zijn leven, twaalf en een half jaar, heeft hij in de gevangenis doorgebracht (1660—72, ÏÓ75)- Deze, niet al te strenge, afzondering is aan zijn innerlijk leven en litteraire werkzaamheid ten goede gekomen. Hij was ook

1) The Pilgrim's Progress by John Bunyan. Biographical introduction by Edmund Venables. London 1932, p. XX.

Sluiten