Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Samentrekking en Uitzetting van het Hart etz. $$

zeiver aart; en waarlijk zij worden ook hier door dik* wij ls tot de geweldigfte beweegingen aangezet , doch zodanige beweegingen zijn: altijd ongeregeld, en zodanig lirijdig met de natuur en de gezondheid des lighaams, dat zeer veele ziektens daar hunnen oorfprong uit ontleenen.

Dit alles nu aandachtig naargaande en overweegende zal het niet moeielijk zijn de oorzaak van de zamentrekking des harts en der flagaderen naar te fpeuren en te verklaaren. En dit is ook door haller reeds zo fraai gedaan, voornamelijk aangaande de oorzaak der zamentrekking van het hart, dat alle andere ftelzels diesaangaande om verre gevallen zijn, terwijl dat van haller, ten eenemaal op proefneemingen gegrond en volkoomen aan alle verfchijnfelen beantwoordende, zig op allerleie wijzen aanprijst, en alle waarheidzoekeren volkoomen voldoet.

Het is namelijk door onwederfpreekelijke proeven beweezen dat het Hart de irritabiliteit in den hoogden graad bezit; dat de Irritabiliteit uit zig zeiven niets beweegt, maar enkeld door het aanbrengen van eene prikkeling werkt; en dat eindelijk het invloeiend aderlijk bloed die prikkeling oeffent , waardoor het hart in beweeging wordt gebragt en zig volgens de wetten van de Irritabiliteit zamentrekt. Stel nu dat het bloed uit de beide holle aders in den boezem en het oor van het regter hart zamenvloeit, zo moet het de inwendige oppervlakte van deze deelen, dewelke ten uiterften aandoenelijk bevonden is, prikkelen; aanftonds daarop trekt zig dierhalven het regter oor, en met hetzelve de regter boezem, te zamen, en drijft het bloed de holte van het regter hart in; het regter hart nu vol bloeds geloopen, wordt daar door geprikkeld, en moet zig daardoor bij gevolg ook noodwendig toetrekken en de opwekkerde prikkeling uitdrijven. Aanftonds naa deze zamentrekking ontlpant zig het regter hart, terwijl hetzelve kort daarna door het op nieuws invloeiend bloed wederom geprikkeld wordt en zig zamentrekt ; en dit gefchiedt beurtelings op deze wijze zo lang als het invloeien van het bloed in de hoïlighe-

dea

Sluiten