Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VOORREDEN. *

men, de byzondere beknopte tydrekenkundige gefchiedenis van dat Landfchap behelst, wiens naam boven die Colom gefield is; en alle de byzondere Gefchiedenisfen der verfchillende Landen dus, in één Werk, ondcrfcheidenlyk en op zig zelf ftaande, zyn byëen verzameld. Het nut, 't welk deeze fchikking oplecvert, isallerblykbaarst. Immers wordt hier door voorgekooroen dc verwarring en duisterheid , welke altoos meer of min plaats heeft, wanneer de lotgevallen der byzondere Volkeren onder een gemengd en verfpreid woeden. Alles ftaat nu op zyne eigene onderfcheidene plaatfe, met de behoorlyke orde en klaarheid. De Leezer, die zig een beknopt denkbeeld wenscht te vormen van de gefchiedenis van eenig byzonder Landfchap, kan zig alleenlyk tot die Colom bepaalen, welke daarvoor gefchikt is j terwyl hy daarenboven (een voordeel,. 'twelk in alle andere gefchiedenisfen van eenig byzonder Land gemist wordt,) wanneer nu en dan tot het recht begrip dier gefchiedenis de kennis van die van eenig ander Land vereischt wordt, onmiddelyk de nodige hulpmiddelen by de hand heeft, door eene der nevensftaande Colommen te raadpleegen. Met één woord, men vindt hier op deeze wyze alle de byzondere Gefchiedenisfen, zodanig famengevoegd en tevens onderfcheiden,. dat zy elkandcren hulpe bieden, zonder eikanderen te verwarren; en dat elk Lezer zynen byzonderen fmaak kan volgen, zonder zig met andere zaaken te behoeven in te laaten, dan voor zo verre hy die, ter voldoening van zynen fmaak, nodig heeft; en met het aangenaam gerief, van dit benodigde telken» voor de hand te hebben, en niet elders te behoeven op te fpooren.

Eindelyk hebben wy, in de vierde plaats, door het ganfche Werk heen eene fchikking in acht genoomen, welke, wel is waar, voor de typographifche uitvoering allermoeijel'ykst en lastigst geweest, en de oorzaak is van den zonderlingen en telkens verfchillenden vorm, waarïn het zig, by het openflaan van iedere bladzyde, vertoont; maar die tevens zulk eene gewigtige en nergens elders te vindene nuttigheid opleevert, dat dezelve eene der voornaamfie doeleinden geweest is, die ons tot deeze onderneeming bewoogen hebben. Wy hebben, namenlyk, zorg gedraagen, dat de jaar gei allen in alle de verfchillende Colommen der byzondere: Landen eikanderen nooit voörüitloopen , maar altoos op dezelfde tegenover ftaande, of regtfche en linkfche 9 bladzyden gefield zyn. By voorbeeld, het Werk opflaande, zo dat bladzyden 222, en 223. openliggen, vindt ■rnen hier de jaargetallen van 990. tot 996.; en deeze bladzyden bevatten alles, wat in die jaaren, niet flegtsin een, maar in alle de landen der waereld is voorgevallen; de twee volgende bladzyden 224. en 225.. behelzen de merkwaardigfte gebeurtenisfen van alle de landen tot den jaare 999.; en zo vervolgens het geheele Werk door; alwaar men wel eens, in eene of andere Colom, fommige jaartallen zal zien ontbreeken, wanneer namenlyk de gefchiedenis van het byzondere Landfchap dier Colom , in dat jaar, niets der aantekeninge waardig opleevert; maar nimmer eenig jaargetal op andere bladzyden zal vinden uitgedrukt, dan op dier

waarop het zelfde jaartal der overige Landfchappen, of Colommen, gevonden wordt. Door deeze-

fchikking ziet men overal, waar men het boek opendaat, degelyktydige voorvallen op den geheelenbekenden aardbodem, met één opdag van het oog, voor zig. En de nuttigheid hiervan is zo groot en blykbaar , dat ze naauwelyks behoeft aangeweezen te worden. Immers, door het verband, de betrekking en de gemeenfchap, welke 'er, byna in ieder tydftip, tusfen deeze of geene Ryken of Staaten heeft plaats gehad, is de; gefchiedenis van elk byzonder Landfchap dikwils niet verftaanbaar, zonder de kennis- der gelyktydige gebeurtenisfen in andere Landen.. Duistere of twyfelagtige omftandigheeden wordt daardoor' veelal het nodige licht, en een meer of mindere trap van zeekerheid bygezer. De waare oorzaaken- der groote voorvallen', de dryfveeren der daaden van Vorsten en andere aanzienelylte perfonagiën, enz., vertoonen zig in een veel helderder daglicht. Men kan dus ontdekken en vermyden eene menigte van misdagen,. welken zelfs de beroemdfte opftelleren van byzondere gefchiedenisfen begaan hebben, door gebrek aan genoegzaame kennisfe-der gelyktydige gebeurtenisfen in andere landen; iets, waarvan, wy verfcheidene voorbeelden,, in den looponzer oeffeningen door ons ontmoet, zouden kunnen bybrengen, indien'er niets ietslaags en haatelyks geteegen ware in het ten toone ftellen der dwalingen van groote Mannen,. Allé deeze aanmerkelyke voor-

Sluiten