Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

n6 ANTWOORD of den

driften, of hebbelijkheden belemmerd wordt op zoodaanige wijze te handelen, daar kan men hem wel eene Vrijheid ia eenen natuurkundigen zin toeftaan, maar no&iv thans mist deeze haaren rechten aard en haare waare eit noodzaakelijke volkoomenheid, en As Wil, ofhetbepaalings en verkiezings vermogen, mag in dit geval in eenen Wijsgeerigen zin veel eer gezegd worden in eenen ftand van flaavernij dan van vrijheid te verkeeren. Oiide Deidenfche Wijsgeeren, bijzonderde Stoicijnen, hebben dit reeds begreepen (g~). Én men kan om deeze reede deeze reebtfehaapene gefteldheid der Vrijheid, de Waare of de

Wijjgeerige Vrijheid noemen. Volgens de leere van

onfen Zaaligmaaker is die ook alleen Vrij, die de waarheid gehoor gerft, haar eene plaats in de ziel inwilligt, en bereid is zich gantscbiijk te neigen tot opvolging haarer voorfchriften in zijne verkiezingen en bedrijven (h). • Dus verre van de Vrijheid der verkiezinge.

Maar, wanneer wij nu verder acht geven op onfe Natuur, dan leert ons de ondervinding, dat wij in veelegevallen een Natuurkundig vermoogen en kragt bezitten om onfe wilsbepaalingen uit te voeren, en overeenkomftigdezelve te werken, dat is, onfe ziel en ligchaams vermoogens , overeenkomftig het gene onfe Wil verkoos , tot zeekere voorwerpen, zonder uitwendigen dwang, te bepaalen, en dat ons dit in andere gevallen weeder ontbreekt. En in zoo verre nu het eerfte plaats heeft,

bezitten wij eene uitwendige Vrijheid van werkinge in eenen Natuurkundigen Zin.

Dan niet overal, waar wij een Natuurkundig Vermoogen tot zeekere verkiezingen en bedrijven bezitten, genieten wij een recht of bevoegdheid om van dit Vermoogen naar willekeur gebruik te maaken, en hier uit wordt dim een nieuw zoort van Vrijheid gebooren, dat wij de Zeedelijke Vrijheid noemen, welke een recht of bevoegdheid is om in zeekere gevallen van ons Natuurkundig Vermoogen op eene zeekere wijze gebruik te maaken, of onfe ziel en ligchaams kragten op eene zeekere wijze tot zeekere voorwerpen te bepaalen, zonder dat wij daarin

door

(g). Zie onder anderen Dxog. Laert. L. VIII. Segm*

iai. Pers. Satyr. V. v. 124-188. (A). Zie Joh. VIII; 32-36. en Mqsh. op de aangeh. plaats t kit »3S>, en rerv,

Sluiten