Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

2010

GEERSTKOORTS.

en 2 (aan weerszoden) hebben een zeer fmal en hel der witte piek, met'dit onderfcheid-, dat 'er'op d« tweede merkelyk meerder en tefFens donkerer zwart dan op de eerfte overblyft. Pen 3 , 4/5, zyn zwart, Üitgen'domén op haare buitenkanten, daar zy iets Bruin hebben. Pen 6 heeft op .dien zelvden kant meerdei •van dat bruin, en hetzelve loopt ook om den top dei Pen heenen tot op den breedften kant; zy is voor 'i overige zwart. De Pooten hebben eene vleesch'kieur, gelyk ook de Vingers en Nagelen. De Nagel van den Agtervinger is de grootfte.

Huishouding enz. Deeze Hortulaanen broeden ieder jaar tweemaalen. Zy bouwen hunne Nesten , gemeenlyk kort by den grond, by de aftuiningen, en tusfehen de benedenfte takjens der heggen. Plet Nest beftaat uit hooi en zagt gefnazelte, zonder inmengzel van haair, wolle of vedertjens, en de Eyeren zyn fiaauw paarsch met fyne bruine fpatjes. Elk broed is van drie tot vyf Eyeren. Men maakt deeze Vogelen ongelooflyk vet met geerst, in mestkooijen, die flegts weinig lichts in laaten, en hun alle uitzicht naar 't veld en naar geboomte beneemen, en die voorzien zyn van eenen kleinen en openen waterloop van helder en geduurig verversebt wordende water. 'Er worden 'er gemest tot de zwaarte van tusfehen de drie en vier oneen gewigts. Men moet geene de minfte ftoornis in de mestkooijen aanrechten, en 'er zonder de Vogelen met de handen daar uit te haaien, telkens by enkelen en door middel van een fchotje, zo' veel van de overige afzonderen als men 'er nodig heeft; vliegende zv zich anders dood. GKKRTSKOORNTJE, zie VOLUTJTEN n. n. GEERSTKOORTS, in het Latyn Fêbris miliaria, ontleent den naam van de kleine puistjes of bladertjes, die zich op de huid des zieken van grootte en gedaante zeer veel gelykenis op Geerst-korrels hebben. Deeze Puistjes zyn nu rood, dan wit, fomtyds van die twee koleuren faamgemengd. Het geheele lighaam is met deeze Puistjes fcfmwylen overdekt; doch gemeenlyk vind men ze meest op die plaatzen, waar men het fterkst zweet, gelyk Op de Borst, de Rug, enz. en zagt zweeten of de uitwaasfeming der huid, bevordert deezen uitllag grootlyks: doch wanneer de huid droog is, wordt die uitflag pynlyker en tellens gevaarlyker.

Somtyds is deeze eene oirfpronglyke ziekte; doch j meermaalen is zy flegts de toeval eener andere kwaaie ; \ als der Kinderziekte; der Mazelen; van heete- Rot- \ of Zenuw-koortfen, enz. in alle deeze gevallen is ze ' gemeenlyk het uitwerkzel, van te zeer verhittende leef wyze of Geneesmiddelen.

De Geerstkoorts tast gemeenlyk ledige, flymagtige of 1 zwakke lieden aan , ook zyn jonge en bejaarde lieden aan / dezelve, meer dan die in den bloei of in de kragt huns c leevens zyn, onderworpen. Ook worden'er de Vrouwen meer dan de Mans door aangetast; die genen inzonderheid welke teder zyn, een gemakkelyk leeven / leiden, weinig beweeging neemen en meest altoos v binnens huis blyven , flappe en veel waterag- a tige dranken gebruiken. Zodaanige Vrouwen loo- fl pen m het Kraambed groot gevaar van deeze ziekte, en worden niet zelden door dezelve weg gerukt. n De Geerst-koorts wordt fomtyds veroirzaakt door 'he- w vige driften en aandoeningen des gemoeds, als door je

GEERSTKOORTS.

aSfttW4 vecI Pe™. enz.

E?K?r «eti&jkën ,; zw,,..'^ Ontlastingen \ flappe leevcnswyze, regenagtigè jaaipetydcn het on maatig gebruik van verdelende waterag "ge en onm "^eu, 5e,y» P™ii, Kersfeny KonLmmers, Meloenen en diergelyke. Door het gebru fc vari onzuiver water, en bedorven koorn, enz! Ook h* ?Pft9PPen v™. gewoone'ontlastingen, ge!vit fontanellen, fétons, opene zweeren van bloedende aam beyen by de Mans, en der m.andelykfche zuiveri, gen by Vrouwen, en wat dies meer'i- - 5

"Deeze Ziekte, is by 'Kraamvrouwen veelal het uitwerksel van hardlyvigheid, geduurende tófil vr »ter?en ^ 7™ htt °nmaa"g f^ruik van Wvpe

z™%reVro, r%°nge,0nde *aM> ™ar in z^ z« angei f Vrouwen dikwils te buiten gaan. Edoch de

V^üwen d^T^ " ma e" lediS ZodïniS Viouwen, üie, geduurende haare zwangerheid Voor' naamlyk, een zittend leeven leiden en teffens zwaare

iW?é^^^n^ f» hetkraambed deeze ziekte welke voor Vrouwen van fatzoen of voor die welke binnenshuis zittende beroepen diwv'en altoos zeer gevaar yk , niet zelden doodlyk is. Doch onder Vrouwen die werkzaam of arbeidende zyn op het land leeven , of genoegzaame beweeging buitenshuis neemen, is cieeze ziekte zeer weinig\éf end

van utfla™^"' a"e die f^te" *P*

van uitflag veizeld zyn, gemeenlyk met eene ligte

huivering, die gevolgd wordt van hitte, vérlwlkin?

bezwymmg, zugten, een zwakken doch (nellen SS)

S^ïffl^WV0* *ïa# benaauwdhefd en dW Borst De Lyder is zeer onrustig en fomtjds ylhoofdig; de tong is wit, de banden beeven en de handpalmen zyn brandend heet; by Kraamvrouwen verdwynt gemeenlyk bet zog, en de andere ontlastingen worden opgeftont.

nn?p6r gfvoe,tee,]e \i$#4*,of fteekende pyn

ondei de huid waar na eene ontelbaar e menigte Heine, roode of witte Puistjes te voorfebyn komen Hier op verminderen gemeenlyk de toevallen, de pol worat voller en zagter, de huid vogtiger, en in de voortgang der ziekte begint het zweet des yder , een >yzonderen flank als die van Duivels drek te doen gevaar worden; de grootfte benaauwdheid der Borst en leerflagtigheidgaan over, en degewoonlyke ontlastin-

fz^n! £'? W*f*«* Omtrenïden zesden •f ze\ enden dag na het uitbreeken, beginnen de Puist3s te droogen en af te vallen, waar door eene zeer istige jeukte der huid veroirzaakt wordt

Het is met mooglyk den tyd, wanneer, die Puis;n te voorfchyn komen of weder afvallen, naauweung te bepaalen. Wanneer in deezen uitflag de eris der ziekte beftaat, komen zy gemeenlyk den derden f vierden dag uit; doch wanneer zy toevalligTs erfchynen ze ten allen tyde der ziekte

Somtyds komt en verdwynt deeze uitflag beurtelings }S dit gebeurt is de ziekte niet zonder fevaar; doe aimeer de Puisten eensklaps verdwynen, zonder we-

» gróót? y" tC k°'men' iS hCt gCVaar ten uiterBy Kraamvrouwen zyn de Puistjes in het eerst geeenlyk met klaar water vervuld en wit, vervolgens'

rSSgi6 S6el; f0ffityds zynze met roode p"isc-

TA

Sluiten