Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

-Soa .HANSJE IN DE KELDER.

Hansje voor den dag wilde laaten komen, genoodzaakt was, de fchaal bykans vol te fchenken; en der] ah ven, aangezien den breeden omtrek van de fchaal, welke al vry wac wyns inliet, geen geringe teug had te doen; wanneer hy de fchaal, gelyk dit oudtyds veel al plaats had, ledig moest drinken. Wyders hingen onder aan 't voetftuk, of het handvatzei der fchaale, gemeenlyk drie ringetjes of ftiftjes, en fomtyds ook wel Beeldjes, die dan het getal van Drielingen, of drie Kinderen, wilden aanduiden. Ik heb dit flag van Bekers, zo in oude fchilderyen, als in origineelen , beftendig omtrent van die gedaante gevonden, als dezelve in onze nevensgaande Afbeelding vertoond wordt. Deeze is getekend naar zulk eene zilveren Drinkfchaal, die, over de twee honderd jaaren, geweest is , in het Geflacht van den Heer Cornelis Boon, Secretaris te Warmond. Ik heb de eer gehad van dien Heer, en byna tagtig jaaren oud, nog gezond en fterk, omtrent vier jaaren geleeden, op de geboorte zyner Dochter te begroeten. By die gelegenheid vereerde ik zyn Ed. dit vaersje op zyn Hansje, in dank voor zyne gunstig toegeftaane aftekening.

Dit Hansje was in Boons Gedacht Tweehonderd jaaren boog ïeacbt. Dc Statntelg, na ruim tienmaal zeven, Mogt nog den blyden dag beleeven , Dat hy , uit's Ejrils vrugtbren fchoot, Een lieve tedre Spruit genoot. Men dronk vooral'hem, frisch en helder, Geluk met Hansken in den Kelder.

Deeze foort van Bekers zyn genoegzaam in vergetelheid geraakt, en 'er zyn maar weinige zulke Drinkfchaalen bekend; alleenlyk vindt men 'er hier endaar nog één , onder oude Familiën; meermaals ontmoet men, by vermogende buitenlieden, Bekers, met een vast onbeweegbaar Hansje; of ook wel meteen Zwaantje, wanneer zy dezelven hun Zwaantje noemen. In dit laatfte geval luid de wensch, ten opzichte van de zwangere Vrouw; datje Zwaantje, waar mede de vrugt bedoeld wordt, wel zwemmen mag! Voorts hebben deeze zilveren fchaalen , in laater tyd , plaats gemaakt voor de glazen Bokaalen; dan men heeft egter Hansje daar mede nier geheel vergeeten. Zeer veele deftige Hoüandfche Familien hebben nog heden de Hansjes in glas. Somtyds ziet men ook op de Bokaalen, doch minder welgepast, eerr Cupidootje in een wynkelder gefneeden; maareenigen, dat beter voegt, hebben, op het dekzel der Bokaal, in plaats van den knop , een Kinderbeeldje. Met betrekking tot dit Hansje, heb ik eindelyk nog te melden, dat men te Leiden, onder aanzienlyke Familiën, ook gewag gemaakt vindt, van Hansje in de Kool, of Hansje op de Schotel. Men maakte een welbereiden Frikkedil, of een ander ftuk gebraad, inden vorm van een hart, of een cupidootje, dat men in een falade krop, of geftoofde kool, verborgen, opdischte, en aan de zwangere Vrouw voorzettede; welke ook vervolgens met de fchaal befchonken wierd.

Maar buiten deeze en dergelyke Hansjes is 'er, ten opzichte van zulke omftandigheden, in onze eeuw, wat nieuws, of een ander zinnebeeld, op de baan gekomen; naamlyk, het wel afioopen van 't Scheepje. Men heeft eene Bokaal, die, zo ze naar den eisch gefnee den is, een van de helling afloopend bootje of fcheep-

HANUCA.

je, met een cupidootje aan 't roer, verbeeld- men leest de bovengemelde fpreuk om den rand van 'tglas of op het dekzel der Bokaal. Deeze zinfpeeling is ontleend van den Hollandfchen Scheepsbouw van een nieuw gebouwd fchip, welks bodem gereed'ftaat om voor 't eerst te water gelaaten te worden. Men viert het afioopen van zulk een fchip doorgaans met een feestelyke maaltyd; en is gewoon het fchip als dan een naam te geeven ; waar door *t, als 't ware zyn doopnaam ontvangt. Dezelve is veel al die van den Eigenaar of Medereeder , of één van derzelver Kinderen; en ook wel van een aanftaanden Zoon of Dochter van den Eigenaar of zyne Familie. Hierom vind men zo veele Schepen met de Naamen van de Jonge Jan, Cornelis, of Johanna , Camelia, Maria, enz. ; ook wel met dien van Tweelingen. Somtyds houden de Kooplieden daar en boven een fchip wel eens zo lang op de helling, tot dat hunne Huisvrouwen verlost zyn. Uit hoofde van deeze en foortgelyke omftandigheden , verkrygt het wel afioopen van '« Scheepje eene eigenaartige betrekkelyke zinfpeeling, op het voorfpoedig baaren van de verwagt wordende Zoon of Dochter; midsgaders op het wel afioopen der gevaarlyke omftandigheden van het Kraambedde. Sommige liefhebbers hebben hier in nog eene byzondere naauwkearigheid, die boven al plaats heeft onder de Zeehandelaars ; volgens welke zy , naar de driemaandige verdeeling der zwangerheid, geduurende deeze dagen , drie onderfcheiden drinkconditien hebben. De eerfte, welke juist niet algemeen is, maar meest by de Zeehandelaars gehoord wordt is, ftaande de drie eerfte maanden , de.vrugtbaare Bodem! of, de gezegende Laading! De tweede onder het verloopen der tweede drie maanden, is, Hansje in den Kelder! en de derde, in de laatfte'drie maanden, is, het wel afioopen van 't Scheepje' > Onder de meeste Familiën, welken op deeze'byzonderheden geen acht flaan, is Hansje algemeen, en het Scheepje, inzonderheid by de Zeehandelaars, geduurende de geheele zwangerheid, in gebruik; op eene dergelyke wyze, als Hansje, Maike en het Zwaantje , hunne kinderlyke bevalligheden by den Landman behouden, en aldaar nimmer vergeeten worden.'

HANUCA, is de naam van een Joodsch Feest, het welk agt dagen duurt, en op den isften van Chisleu zynen aanvang neemt, met December overeenkomende, en zulks ter gedachtenisfe van de overwinninge door de Machabêen op de Grieken behaald. Op den eerften dag fteekt men eene lamp op, twee op den tweeden, en dus vervolgende tot dat men 'er agt opgeftooken heeft. Dit is gegrondt, over zulks de vyanden reeds in de Stad en Tempel gekomen waren; en dat ze die ontheiligd hebbende, Jochanam en zyne zoonen verdreeven en om hals bragten. En alzo men op de wederkomst geen zuivere oly vond om de lampen van den kandelaar te ontfteeken, doch nog iet in eene kleine kruik vindende om eenen nacht te konnen branden , brandde het zegt de traditie, door eene wonderdaad agt dagen: waarom men ter gedachtenisfe hier van, deeze lampen aanfteekt. Men viert mede in dit Feest, de onderneeming van Judi-tii op Holofernes , alhoewel volgens de gedachten van fommigen, deeze gebeurtenis niet omtrent dien tyd van 't jaar is voorgevallen.

Ce.

Sluiten