is toegevoegd aan uw favorieten.

Vervolg op M. Noël Chomel. Algemeen huishoudelyk-, natuur-, zedekundig- en konstwoordenboek [...]. Zynde het VIII.(-XVI.) deel van het woordenboek.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

3J>2© KATOEN-MOS,

ook op veele andere plaatzen. Met de Zwam is het naverwant.

2. Waterbloeizel. Bysfus Flos aqua. Katoen-Mos, met vederachtige zwemmende Vezelen. Bysfus Filamentis plumofi's natantibus. Linn. Spec. Plant. N i. Bysfus farinacea vlrefcens aq. infperfa. Gort. Belg. II.p. 321. Flor. Lappon. Suec. 1128 , 1182. Roy. Lugdb. 520. Bysfus latisfima Papyri inftar fuper aqua expanfa. Dill. p. 2. Conferva crujlacea tenerrima fubviridis. Hall. Helv. inchoat. III. p. 107.

In de voorzomer komt dit veel als een groen vlies op 't water voor, beftaande uit deeltjes als een fyn poeijer van den grond opryzende, en zich dan over 't water uitfpreidende met eenigen famenhang: zodat het zelvs by velden uit de rivieren in zee dryft, waar onder de Visfchen fpeelen en zich verfchuilen. Het wordt by ons en elders ^aterWoeize/1 geheeten, en zakt eindelyk weder naar den grond. Sommigen willen, dat het geen Plantgewas , maar alleenlyk een ftoffj zy , die door eene foort van broeying of gisting ais Hef uit het water voorkomt.

3. Getralied Katoen-Mos. Bysfus cancellata. KoraalMos, met draaden overal naauwkeurig getralied. Bysfus Filis exaüe undique cancellata. Ledermull. Mikrosk. II. Deel, PI. 72.

Een weinig van de groene Slibber, die men aan de kanten van drinkbakken, waterkommen en vischhou. wers vindt , met het Mikroskoop onderzoekende, vond Ledermuller , daar in zulk eene aartige vertooning; als door hem zeer fraai in Afbeelding is ge. bragt.

4. Lichtgeevend Katoen-Mos. Bysfus phosphorea Ka toen-Mos. dat wollig is en violet, aan Hou' groeijende. Bysfus lanuginofa violacea , Lignis adnafcens. Gort. Belg- II p- 321. Flor. Suec. 1130, 1186. Dill p. 4. T. 1. f 6. Bysfus purpurea delicatisfima Re. Mich. Gen. 211. T. 90 ĥ 3-

Een zeer fyn paarschachtig Vlies, met korte Vezelen als een fyn dons dat in de heifst en winter in Italiën aan den bast der Boomen groeit, zich wydenzyd uit breidende, maakt deeze foort uit, welke by ons, op oud verrot hout, in beflooten plaatzen en vogtige kelders, dikwils voor komt, en dan fomtyds in 'tduifter licht geeft.

5. Fluweelig Katoen-Mos. Bysfus velutina. KatoenMos, dat haairachtig is en groen, met takkige Vezelen. Bysfus Capillacea viridis, Filamentis ramofis. Linn. Spec. Plant. AT. 3. Gort. Belg II p 322. Fior Suec. II. N. 1183 Bysfus tenerrima virid. Velutum reterens. Dill. p. 7. T. 1. f. 14. Bysfus terr. virid. herbacea R mollisfima.

Dit bekleedt als een groen tapyt dikwils den grond, op vogtige donkete plaatzen, en beftaat uit Vezelt jes , zo fyn, dat menze zonder vergrootglas niet kan onderfcheiden, die dicht in eikanderen gevlogten , takkig en niet takkig zyn, volgens de waarneeming van Michei.ius.

6. Goudkleurige Katoen-Mos. Bysfus aurea. KatoenMos , dat haairachtig is en poeijerig , met venpreh-e Vrugtmaakingen : de Vezelen enkeld en getakt. 'Bysfus Capillacea pulver. Linn. Spec. Plant.N. 4.'Gi.ed. Fung.

1. Bysfus betrcea crocea Rc. Iill. p. 8 T. i.f 16. Au rea Derben/is humifufa, Pet. Gaz. i T. 15./. 3. Bysjus minima faxatilis inodora. Mich. 210. T 8o. f. 2. Bysfus fulvinata crocea. Hall. Helv. inchoat. III. p. 105.

KATOEN-MOS.

In Italiën komt dat goudkleurige Katoen-Mos, in 't gebied van Florence, veel voor op fteenen en fteenachtige gebergten. Plet is ook op de muuren der Stad Bern in Switzerland, en wie weet op hoe veele andere plaatzen, zeer gemeen. Immers in de westelykedeelen van Engeland is het ook, aan fteenen groeijende, waargenomen. Het maakt kusfentjes, als van Mos, die oranjekleurig zyn, zegtHALLER, maar door droogte asebgraauw worden, beftaande uit zeer zichtbaate Vezeltjes.

7. Katoen-Mos der Spelonken. Bysfus cryptarum. Katoen-Mos , dat haairachtig is , overblyvend , aschgraauw , taay, aan eene rots gegroeid. Bysfus Capillacea perennis anerea , cienax Rupi inrmta. Linn. Spec. Plant. N. 5. Flor. Lappon. 527. Flor. Suec. 1127. 1181.

Dit is den Heer Linnveus op zynen Laplandfcben reistocht, voorgekomen in eene fpelonk van Medelpad, daar voortyds ftruikroovers genesteld hebben. Het beitond uit zeer dunne, weeke aschgraauwe draa. den, eenen duim lang aan de rots gegroeid, en zo taay, dat men ze 'er naauwlyks met de vingers af kon trekken.

8. Penfeelig Katoen-Mos. Bysfus penicillum. KatoenMos, dar haanig is, takkig, in Penfeeltjes uitloopende. Bysfus capillacea , ramofa , in Penicillos terminata. Houtt. Nat. hift. II. Deel, Su 14. U. 378. Bysjus penicillum. Scop. de Plant, fubterr. disfert. Prag. 1772. p. 91. T. 2. Byfus tenerrime villofa R eiegantisfime rumult' fa Dill. MuJc. 7. T. i. f 15.

Met 'echt kan hier deeze foort bygevoegd worden, welke Dr Scopoli aan Hout in onderaardfche plaatzen van Karmoiiën waarnam, en deezen bynaam gaf. Volgens zyne Afbeelding, komt het in manier van groeijirge dat Katoen-Mos zeer naby, 't welk Dillenius in E-igeland neeit gezien, noemende het zelve, zeer teder pluizig en ongemeen fraay takkig Katoen-Mos. Op rotug Hout en Kihen-bladen kwam het witachtig, op rottige Schoenzoolen bleek geel voor. Het beftond als uit kleine Penieel'jes, daar op geplakt, en, in den eerften opflag, naa,- Sp'nnewebbcn gelykende. Scopoli nam, in fommige Myngangen , een Heesterrje waar, dat aan de einder dergelyke haairachtige Penfeeltjes had. Disfert. de Plant fubterr. p.gu T.3--

9. Oudheids Katoen-Mos. Bysf is antiqukatis. Katoen» Mos, dat poeijerig is en zw art. Bysius pulverulenta atra. Linn. Spec. Plant. N6. Iter Golhi 298. Flor. Suec. 1126. 1180. Dill p. 9. T. 1. fig. 18.

Aan muuren van oude gebouwen, te Wosby in Sweeden , kwam dit overvloedig voor. Het beftaat uit zeer fyne Draadjes met een zwart ftof gedekt, zo als YVeiss by Gottingen waarnam, alwaar hy het ook op groot» fteenen vindt.

10 Steenig Katoen-Mos. Bysfus faxatilis. Katoen-Mei, dat poenerig is, a^chgraau v , de Rotfen bedekkende. Bysfus Pulverulenta cinerea, Rupes operkns. Linn. Spec. Plant. N 1 Flor. Suec. II N. 1179.

Op allerley fteenen, die lang aan de lucht zyn blootgefteld geweest, komt deeze foort als een aschgraauw poeijer voor, mooglyk uit verouderinge van de volgend ontflaande.

11. Violenfteenig Katoen-Mos. Bysfus Jolithus Katoen-* Mos, dat poeijerig is en bloedkleurig, op fteenen ; groeijende. Bysfus pulverulenta Janguinea , Sax is inas-.

cent. ,