is toegevoegd aan uw favorieten.

Vervolg op M. Noël Chomel. Algemeen huishoudelyk-, natuur-, zedekundig- en konstwoordenboek [...]. Zynde het VIII.(-XVI.) deel van het woordenboek.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ÖREGÖ.

van ouds in de Apotheeken bekend , en men boud het voor de echte Diptam der Ouden. De groeiplaat: is op 't-eiland Kandia; hebbende Touhnefort het zei ve, dat hy wollige breedbladige Cretifche Orégo noemt, so hy zegt, nergens anders in de Levant aangetroffen i doch het is 'er aan den berg Ida niet bepaald. Dat hetgeen Bloem of Vrugt zcu draagen, gelyk Diosco kides zich verbééldde, heeft hy wel deegelyk onwaar bevonden; gelyk het ook in de Europifche Kruidtuinen jaarlyks bloeit. Virgilius hadt dit, na Theoïhrastus, reeds opgemerkt.

Ditlamnum genitrix Cretcea carpit ah Ida, Puberibus Caulem 'Foliis £f Flore comantem, furpwro. JEneid. XII.

't Is een heesterig overblyvend Kruid, met dunne houtige Stengen en Takjes, waar aan ongedeelde, geheel effenrandige, byna ronde, dikke, zeer wollige Bladen. Boven heeft het hangende Aairen. die vry dik en als gefchubd zyn, uit Kelken beftaande met .paarfche Bloemen. Het is welriekende, en beroemd wegens zyne afdryvende kragt, .inzonderheid dienftig -om de ftonden en kraam voort te zetten, als ook tegen 't venyn; doch hier te lande wordt het hedendaags weinig gebruikt, dan in de Theriaak en ande■re zweetdryvende en hartfterkende winkelbereidingen.

3- Siplijche Orégo. Origanum Sipyleum. Oré™, die alle Bladen glad heeft en knikkende Aairen. Orfea* num Folus omnibus glabris ffe. Linn. Hort. Cliff. 304. Rov. Lugdbat. 323. Origanum Montis Sipyli. Herm. .Lugdb. 462. T. 463. DiUamnus Sipyleus Maiorance foliis. Moris. UI p. 457.5. n. t. 4. /. 2.

Van den berg Sipylus in Klein Afien, fchynt deeze foort afKomfbg te zyn, die zeer dunne Stengetjes heeft, om.rent een voet hoog en kleine, gladde Blaadjes , als van de Mariolein , verfchillende dus grootelyks van de voorgaande., doch dergelyke fcbubbige Hoofdjes draagende met paarfche Bloempjes. Het heefc een fiaauwen aangenaamen reuk.

4. Kretifche Orégo. Origanum Creticum. Orégo, met vergaarde lange rechte prismatieke Aairen en tl ezige Blikjes tweemaal zo lang als de Kelken. Origanum Spiets aggregaus longts pHsmaticis &c. Origanum Foliis acuusglabns ff, Linn. Mat. Med. 300. g!on. Oriënt. 75- Gouan. Monfp. 288. Origanum Creticum. Casp. Bauh. Pin. 223.^. Origanum Folio fubrotundo. Ibid. EpTt'.rfT 0rlS«num Monfpelienfepulchrum. Cam.

5. Smyrnafche Orégo OriganumSmyrnmum. Orégo, met eyronde fpufe zaagtandige Bladen/en kroont&yze aan den top famengehoopte Aairen. Origanum Foliis Tl™"&Tr,'JpidS C°r>ageflis umbell«tim fwigi* Monjp. 288, Origanum Smyrnxum. Wheel. Mn. Rat Cor Maj0ramCrstica> Origani foliis villofa. TournI.

». Ó.GriekfcheOrégo. Origanum Heracleoticum. OreVn met ange ge teelde vergaarde Aairen, en hikjes fan • fl "'O °HSmUZ ^^gispeZJZ

ZaTS. ?BA?r;r Sffttz Gal-

7. Gemeene Orégo. Origanum vulga're. Ortö met X°fv?. ï&Vz..PlUiraSlVyS* r°nd §e"°Pte Aaiende

ÖREGOV ngE

■ Blikjes eyrond, langer dan de Kelken. Briranum Spi. cis jubrotundis paniculatis conglomeratis ^ Origanum Fol. ovatis &c. Linn. Mat. Med 299. Gort. Belg. 171. Kram. Auftr. 176. FL Suec. 480. Hall. Helv. 6% 6. Ger. Prov. 263. Gouan. Monsp. 288. Gron Virg 65, 91. Gort. Ingr. 95. Origanum fylvestre C. Bauh.* r»k 233. Dod. Pempt. 285. ^groriganum f. Onites major. Lob. Ic. 492.

UitDv3Zn hi"/0?]? maaken aIs verfcheidenheden Irr^-JZ Kruid dat men -Orégo noemt. De Iaatfte nlfr^ g^\?Ur0pa' zelvs in onze Nederlanden, overvloedig in Gelderland, tusfchen Zutphen en Boesburg als ook by Wyk te Duurftede, zo de Heer de Gorter meldt. Zyn Ed. heeft ze ook in Rusland aan de oevers der rivieren, in bosfchen en op woeste velden, waargenomen. Niets gemeener dan dit Kruid, Hm .ï» med cr kriuP3lb0Sfrben, zegt de Beer engelsch Origane, in 't hoogduitsch ©oficn/ SMdc-

""Een' o°„k g,ölyk by 0DS' W^SRW S.

Een opftaande, zeer takkige, ronde Steng van

S? evrornd/,0elen h°?.^^ Paarswys'bez'et met eetand Ivn m f3g 6 T,lige B!aden' d'e eenigzints getand zyn, met een kort Steeltje. Od den ton komen de gezegde Bloem-A air»,, 1 v P . P oiprBliki.. jI j ? , ' a,s Kroontjes, voort, wier Blikjes, die de Kelken onderfcheiden, doorgaans een.germaate, maar in de Amerikaanfche zeer hoog paarsch gekleurd zyn. De Bloemen zyn gemeenlyk

en liet 3' ^ ™a V'mdt ze ni« ^den wit! en het Kruid komt met bonte Bladen voor. Ziè

Plaat M 7\l " by Wbik™> ^ zyn W.

uintTie,ï**iverfchii der °uden' °ver de°«-

f laats' L fgZ5gde ^rfcheidenheden naar de groeiplaats, ligt te begrypen. Allen hebben zy een niet

^SSsSTaftnl1^rfgeur' ro£ar &a*y£

ólie d l Zu, 6rpheid der daar va" gedestilleerde olie, die derhalve meest tot ftilüng van de fciespyn

kan in borstkwaaien en andere ongemakken, daar ver.

*t Tbf£ P 3atS fc6brben' die uit*oude flym ontftaan, t zy by wyze van aftrekzei of in ftoovingen en baden,

zen De ^ *&* doet men ze *>Y de W

zen. De Bladen en Bloemen zyn tot wegneeming der

kwaade hoedaanigheid, die in de Champignon Logt

Prins dÏRrfn^vf SCpOP,0LI' door «n"lisfchop en

KJ gebX?weesf.7kS' êr°0t ,iefhebber ™''

hnzwÏ7ileeigl°ré^ 0riSamm Orégo , met

woflle^l.H.n rgafde ruige Aairen en hartvormige Zh fl w * V'Wnum Spicis ohlongis aggregatis h%.

C Bauh. Pin. 222. a j' ^ °n&anum 0mtes'

j- Syrifche Orégo. Origanum Syriacum. Orégo , met lange, drievoudige, gefteeide p{aiz{gs Aairf13 èn ev ÏÏÜ'l% S,aden- Origalum Spicis long" ZZs p V,U°Jis^c- Maforana Syriaca vel Cretica. C. Bauh. Pm. 224.,Marum Syriacum. Lob. Ic 499. ,m*e f^cie 0réS<>- Origanum Marum. Orégo, met ruige. Aairen en eyronde wollige ongedeelde B'aden fnTTnft UrJUÜS ^- Maforana Cretica Origani foho: Villofa Saturejce odore. Tournf. Cor. 13. Marum Creticum. $Le. Exot. 2gp. T. 288 ^arwm