is toegevoegd aan uw favorieten.

Vervolg op M. Noël Chomel. Algemeen huishoudelyk-, natuur-, zedekundig- en konstwoordenboek [...]. Zynde het VIII.(-XVI.) deel van het woordenboek.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VOORDRINKEN.'

v „,n dit flag zyn, zou verder myn denkbeeld beves« " Jiêen kunnen. Maar, 't geen ik met grooter ze. " Se.d kan vastftellen, is, dat hetjongwerpende " zv en dat deszelvs jongen, ter werelt komende " Schaalen draagen die reeds de langte van een duim " hebben" Ik heb 'er maar vier of vyf gevonden u.

ieder Dier, dat misicnien aezeivcu, g»-»'-""leaer *-"B*' ,__ 0een mv redell geeft

VOORDRINKEN.

?ïen neo. die naaie vjri j""b«" -o .*„„„_

»' jen van haaren Voet, fchoon dezelven reeds eene " Schaal hadden van anderhalf duim lang. e' Zie daar jongen van eene verbazende grootte voor een Schulpdier, en men kan begrypen, dat de " ouden, die dezelven voortgebracht hebben, ook " van eene aanmerkelyke grootte moeten zyn. Dus " ïSnen 'er, die tot zeven en agt ponden weegen. " Haar Vleescn, vooral dat van den Voet, is eder" fcht g én zeer hard, docht ftrekt niet te min tot " een groote onderfteuning voor de bewooners van i; edCe kist, die ^jJt^TSf^S&t

' van gebrek, gebruik van te maaken tot hunne fpy" ze. S ve koopen ze ook wel, met en benevens " hunnen gedroogden Visch, aan 't volk dat land. " waards in woont, die ze als Stokvisch weeken en ** kooS "n water met Ryst of Geerst, en daar van " eeten!" Van de andere foort, wier Schaal cylindrisch óf rolrond en vieeschkleurig is, hst D er witachtig, zegt Adahson, wordt geen gebruik tot Tpy e gemaaktf maar de Negers bedienen zich van de Schaal tot het putten of fcheppen van water. VONKHOUT, zie KAMPERNOELJE * 27. en

Z VOORDRINKEN beteekend eigentlyk een beker, glas of pokaal het eerst uit te drinken op de gezond, beid of ter eere, of wel ter begroeting van den een of ander, het welk als dan door de aanweezende Ta. felvrioden wordt nagevolgt, en doorgaans door den Gnvhcer wordt ingefleld.

Men vindt, dat het Voordrinken al in gebruik is geweest by de Hebreen, en Oosterfche Volken, en de Sfeke/. en Romeinen. Gelyk het hebreeuwfche woord np»n, inhipel, het griekfche wto*l>u,, en het latvnfche propinare, te kennen geeven.

BV de La'ynen beteekende dit eigenlyk, den wyn even geproefd hebbende, aan een ander den pokaal overgeeven om te drinken.

En wat deeze manier, ten opzichte van de Hebreen, aangaat. De Vader des huisgezins was gewoon, na dat hy met zyn huisgezin den maal tyd gehouden hadt, een beker vol wyn in zyn rechterhand te neemen, en dus dit gebed uit te fpreeken: Geze. pendzst e-y, Heere onze God, Koning der werelt, Schepfer van de vrugt des wynjloks. Daar na dronk hy den wvn en gaf den zeiven aan alle de disgenooten te drinken. Buxtobf. Syn. Jud.. Stuck. antio.cmv. /-3-

c. 10. p. 522»

Van welke gewoonte men ook blyken meent te vinden Jebem. XXXV: vs. 2, s- en Habak. II: vs. 16. Wee dien, die zynen naasten te drinken geeft; gy, die uwe wjnfLes daar by voegt, en ook dronken makt. enz. Ln jÉsTH I: w- 7- Waar uit men zelvs befluit, dat de gpwooate van voor te drinken ook by de Perfen, en

t>

II • >

s» » » l» tl

»» »

Meden, in gebruik zou zyn geweest, en gevolgd op den maaltyd van AisuëKUs.

De Grieken brachten eikanderen den dronk , en beker toe; ja de Helden eerden daar mede eikanderen, als breeder te zien is by Athenteus , Lib. 1. hsh Ay«twto'iin rtfii. En eer Agamemnom net volle,

^Suïdas, de beteekenis van wpxUttt verklaarende, befchryft den oirfprong, en het gebruik aldus: „ De Koningen, of Vorsten van Griekenland, waren ge. ',' woon, op zekeren plechtigen dag, in goude en * Lnsim.2 «otü^pn wvn te mensen, en den eerften

beker van den Schenker te ontvangen, en, een weinig uit den zeiven voordrinkende, 't geen een tee. ken was van groote vriendfehap, den zei ven beker te drinken te geeven aan den genen, dien zy wilden, en dit noemden zy*««ró«>, Voordrinken, en den dag, f.a.«r{« (fc *>(,») dient Philotefium, als of men zeide, vriendfehapsdag." ■ r» v„. —7.eet de zelve Suidas:

Filetefia is vriendfehap, groetenis. AUlianus fchynt

aan het volk die tuoiejia toe 10 uic»^», -v —s--

Filotefia is een lcnaai, aie m uuicuunu^u 6vb«ven wierdt. Want, daar in eikanderen, uit vriend«ntVioaifrirlf.. hrachten. en reikten

T. , „„„ uobar ™unc tap. Hien ze Filote-

,, ze eiKanaercu ecu uvn.».. ,_- —

f,3, of vriendelyk noemden, enz. Filotefia; waren ' ook by hen de noodigingen zelvs, die vriendfehaps, hal ven gefchieden; en Filotefia, Voordrinken is, als ' iemant, in een gastmaal uit een kop, of fchaal, „ hem overgegeeven, een zeker gedeelte drinkende, „ het overige aan zynen vriend brengt, en hem de „ fchaal vereerd."

Filotefia dan, beteekende by de Grieken, 1. De Voordrinking, of noodiging tot drinken die vnend-

fchapshalvln gefchiede. 2. Een plechtig feest,

en dag, waar op die Voordrinkingen uit vriendfehap

gefchieden. 3. Ben beker zeiv',( waar uit men

Voordronk uit vriendfehap, tpiXoivri*. <r»«<» noemt dit Dion Cassius, d. i. den vrindfehapsbeker drinken.

Van deezen pokaal van vriendfehap voor te drinken vindt ik ook gewag gemaakt by Lucianus, in zy* tioKtoyk,,, of valfchen onderzoeker-,- oirdeelaar, of bediller, p.m. 607. alwaar hy van zeker flegt foort van menfehen zegt. „ Weg met dat foort. Want het is niet geoirlofd, die zulke misdaaden begaan, " ter zeiver haartftede te roepen, w <P«Acr,«r/*f w?o. " wt*i,, w ."■**» tS> «Wr en bekers van

Z vriendfehap voor te drinken, en met hen de zelve fpys ,, aan te raaken." . ,

Dat, gelyk het te famen eeten; zo ook het te lamen drinken, tot aangaan, en bevestiging, en tot eenteeken en bewys van vriendfehap, van ouds geoirdeeld wierdt te ftrekken; voornaamelyk wanneer zekere fchaal, of dronk op deeze voorwaarden wierdt gebracht, en gedronken, blykt uit de oudfte Schry-

v"homerus verhaalt, dat Achilles belaste, dat men aan zynen besten vriend Patroklus den besten beker, dien hy hadt, met den fterkften wyn geeven, en dat hy dien aan Ulisses, en de andere Grieken, om uit te drinken, zoude overhandigen, tenteeken, dat hy dezelve erkende voor zyne beste vrienden, of de vriendfehap met dat teeken bevestigde, in zyn Ilias.

Kkk 2 •in