is toegevoegd aan uw favorieten.

Vervolg op M. Noël Chomel. Algemeen huishoudelyk-, natuur-, zedekundig- en konstwoordenboek [...]. Zynde het VIII.(-XVI.) deel van het woordenboek.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

«440

VOORDRINKEN.'

En wat verder: dat Ajax aan Ulisses toewenkte, dat hy Achilles een dronk zoude toebrengen, gelyk hy deedt.

De Ouden waren ook gewoon de bevestiging van vriendfehap te verbeelden door een Maagd, met een bloemkrans op het hoofd, een fchoon groen kleed aan het lyf, en een fchaal met rooden wyn in de rechterhand, welken zy, met bevalligheid, en zedigheid aan een ander overbracht: te kennen geevende, dat op zodaanigen wyze de vriendfehap kan gemaakt, bevestigd, en onverflenst, en geurig gehouden worden. Gras. Ripa, in 't Duits, bl. 58.

't Welk de gemelde gewoonte van een fchaal wyns' cf pokaal van vriendfehap toe te brengen, bevestigd.'

't Was ook van ouds by verfcheiden volken, en byzonder by de Romeinen, de gewoonte, dat Koningen, en Vorsten op feestdagen, of als ze buitenlanders plechtig wilden onthaalen, een fchaal, of kop met wyn, uit handen van den Schenker namen, en, daar even de lippen aanzettende, en den wyn proevende, den zei ven de gasten Voordronken, en, gelyk »en by ons fpreekt, brachten, 't geen voor een byzonder teeken van vriendfehap gehouden wierdt; en daarna de zelve fchaal aan de gasten, volgens rang overgaven, om geheel uit te drinken. En dat in na. yolging van de Grieken, $. m. Daar op zinfpeeld Virgilius: r

VOORDRINKEN.

nfng, ftelde den eerbeker in, Oes£'™,, ,Vn, «j KippiNGius, ant. Rom. I 4. cap. 3 ) Gelyk Dtoo, Lib. Mneid. in de bygebrachte plaats:

Hic regina gravem gemmis auroque popofdt, lmplevitque mero pateram, Rc. Primaque libato fummo tenus attigit ore.

Dat is: zegt Kippingius, d. I. *,;.,.„, Want als ze een gast wel wilden onthaalen, namen ze een beker {j>oculumvmi, ongemengden wyn, dronken

ae.vs daar uit, en gaven den gasten dien om te drinken, ten teeken van vriendfehap, en onderwerpinge. of onderdaanigheid, en eerbiedigheid. Eleg'i262' TlDÜLLüS tot vriend Messala, /. 1,

Et bene Mesfialam fiua quisque ad pocula dicat, Nomen, R abfentit fingula verba fonent.

Wc regina gravem gemmis auroque popofcit, lmplevitque mero pateram, quam Beius R omnes A Belofoliti, Rc.

En wat verder: fummo tenus attigit ere, Turn Bhice de. dit increpitans, Rc. i. e. bibendi ordinem honori Trojano. turn inflituit. Heins. in SU. I. 11.

Dat deeze gemelde gewoonte by de Romeinen in 't byzonder plaats hadde, blykt uit verfcheide andere Schryveren. Zo zegt Hobatius van Augustus, /. iy, tarm. 5.

& alterh Te menfa adhibet Deum, Rc.

En dit geeft Silius Italicus te kenaen, als hy Fabios den Dictator, die de Roomfche zaak behouden hadt, befchryft, Lib. Vil. in fin.

Nee prius aut epulas, aut munera grata Lycel, Fas cuiquam tetigisfe fiult, quam multa precatus In menfam Fabio fiacrum libavit honorem.

En de zelve Silius Italicus, de belloPunico, Lib.XI. Befchryvende hoe Annibal te Capua onthaald wierdt zegt, verfiu 271. Rfieqq. '

Infiitmnt de more epulas, fieflamque pemrbem, Regifice extruUis celebrant convivia menfis, Rc?

no:t una minifiri, Tu.la gregris, pofiuisfe dapes hit addita cura. Hu adolere fiocos, hls ordine pocula j'ene, Rc. Co/ .elebrant plaufu pariter Sidonia pubes, Car, panaeque manus, ante omnes ductox ho-

n(>ri

kominis aucusto libat carchesia situ. De Heer van 't gastmaal dan,, of de Maalryds-Ko

?LZ !fi vo°rf^reeven plaats van Silius Italicus de zeer geleerde Daniël Heinsius, in zyne Crepundia Sthana, heeft aangeteekend: Per auguflum ritum ti, tnxerwct, intelligit, quod proprium regum, principum magnorumque virorum olim eraf, nam quod ille, augusto libat carchesia ritu, est *t>,'t*M. DoÜisfime Hefy. chius ro T(crrini, esfe dicit, vino honorare, Rc. En een weinig verder: Olim enim rex aut regina, temporefiesti ahcujus, aut cum hqfipitem aliquem liberius paulo, R augustius exceptum vellent, pateram aliquam aut phialam, pro rationehefpitis , vino Z»i'^iV, ut cum Homero dicam, R purius mifto, ab ipfo pbicerna fumebant, paulumque Jummis labris leviter delïbabant; quod esfe fingulare R firmum amicitice fymbolum volebant; po/leaque aliis eandm ordine convms penitus educendam prcebebat, quod illi wbi» proprie dicebant, Re. 3 ê*

Dies qua idfiebat <pi\,r*rU antiquis dicelanir, ut R ritus ipje, de quo adeundus Suïdas. Non long e au tem ?<A«,r„r/* aliud erat quam quod Belgce noflri Galiica voce Santé duunf, fic in Dione videas fiA«rtr/«r */,,,, Rc. '

En meent dus de zelve D. Heinsius, dat het drinken van den voorfenreeven dronk, of beker van vriend, fichap, met veel verfchilde van den dronk, die de Belgen, of Nederlanders, met een fransen woord noemen, Santé, of gezondheidsdronk, en dat die voor fchres ven griekfche woorden <?<wwW „A,,, rn dien zin van gezondheden te drinken, zouden zvn' genomen. '

Hoewel <ps)\orj<n®. *trii\n, is, by Theogsne'. een glaasje van vriendfehap, of een beker, die aan ïemant, om vriendfehap te maaken, wordt toee-. bracht. Vide R Scap. Lex. p. 1070. 8

Het zy hoe het zy met de voorfchreeven drink, voorwaarden zelvs, en dat men 'er een dronk vaa vriendfehap, of van heil, en gezondheid, of beide, door te verfiaan hebbe: uit de plaatzen, en bewrzen, hier bygebracht, blykt, dat het een zeer oud gebruik was, een pokaal met diergelyke wenfehen, en betuigingen, anderen voor te drinken, en om te brengen: t welk te bewyzen het voornaamfte oogmerk is van dit Artkei.

En derhalven befluiten we, dat, zo onze gewoon. te van Voordrinken, die gemeenlyk werdt te kennen gegeevsn msi de woordjn, Ik breng u, enz, of, ge,

lyk