Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

6% O V E R D E GEWASSEN.

doch een al te onmaaüg gebruik bederft de fpysverteering, en verwefc den Roodenloop.

De Ananas groeit meenigvuldig op Java, en komt in maakzel van bladen veel overeen met zommige Aloëplanten, ook geeft zy beneden, boven den wortel, gelykzoortige fpruiten. Deeze vrucht, hier te lande genoegzaam by de Liefhebbers bekend, is in de heete Gewesten oneindig aangenaam en krachtig, doch teffens veel gevaarlyker, dan wanneer zy in onze Gewesten door konst wordt aangekweekt; inzonderheid moet men zich wachten voor de onrype, dewyl zy oogenbiikkelyk het gedarmte knaagen. De rype vruchten worden te Batavia doorgaans aan fchyven gefneeden, en dan in Spaanfche Wyn gelegd om uit te trekken, waai" door zy malsch en onfchadelyk worden. Andere laaten de gefneeden vruchten in water uittrekken; dan hoewel zy hier door zekerlyk eenigzins verbeterd worden, behouden zy noch fcherpte genoeg om de keel te verhitten. Wegens het fcherp zuur deezer vruchten zyn zy fchadelyk in alle koortzige ziekten, en in alle gevallen in welke een buikloop plaats heeft; daarentegen werken zy fterk op het water, en zyn nuttig in het graveel. Weleer werden zy geconfyt, en dus als een lekker beetje naar Europa overgebragt, maar na dat deeze vrucht ook hier te lande overal in broeikasfen wordt aangekweekt, komt dit Weinig te pas.

Het Duivels- of Helsch-kruid wordt dus genaamd wegens de groote moeite, die het den Tuinlieden verwekt om het zelve in toom te houden; want anderzins is het een zeer voortreffelyk gewas, van dienst in zeer veele kwaaien. Dit kruid is een der weeldrigfte kruipende en klimmende planten, dat zich door wortels en fcheuten in zeer korten tyd, als in 't oneindige vermeenigvuldigt. Het zelve is bruin rood als roode Kool met geele bloemen en zwart zaad.

De Nomerado is een van de fchoonfte Moeskruiden, die als Spinagié gegeeten, zeer goed van fmaak is. Het gewas heeft veel overeenkomst met de Beete; doch de bovenfte bladen zyn zo fraay gefchakeerd als de fchoonfte Tulpen: waarom ook dit gewas doorgaans in de hoven niet toe fpyze, maar toe een der fchoonfte euinfieraaden worde geplanc. Behalr ven deeze fraaye zoort is 'er ook een donkerroode, die in kleur mee de roode Kooien overeenkomc, en door de Chineezen dagelyks mee groote meenigten ter markt wordt gebragt: dit gewas is in de keuken van veel ge-j bruik, en verfchaft eene aangenaame fpyze, vooral zo het zelve met een hoen of ander vleesch wordt geftoofd.

De Katolas , by de onzen Watervlesfen genoemd wegens hunne ge* daante, is eene der wyduirgeftrektfte kruipende planten, die geheele velden

Sluiten