Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

OVER DE GEWASSEN, t>3

Üen bedekt; ja de Javaanen leiden de ranken van dit gewas op bamboezen over hunne vyvers in welke zy zich baden, dewyl de bladen en ranken zich zo dik in een ftrengelen, dat zy niets van 't fteeken der zonneftraalen hebben te vreezen. Dit kruid groeie het geheele jaar door, en geeft fteeds vruchten, hoewel meest in Oogst- en Grasmaand. Het bloeifel komt overeen met dat van onze Pompoenen, en andere vieskruiden. De vruchten van dit gewas zyn tweederley; want eenige hebben de grootte van gewoone Pompoenen, en andere zyn maar als gemeene Komkommers, en deeze zyn verre de beste. Het gebruik deezer vruchten is om op tafel tot eene toefpyze te dienen by versch vleesch en andere fpyzen. Men vindt noch eene andere zoort van dit gewas., welker vrucht een armlang, en ter dunte van een rotting groeit met witte, geele en roode vlekken, die gefchubd fchynen, even als een flange vel. Dan om deeze vruchten zeer lang te maaken, binden de Javaanen aan derzelver einde een gewigt aan een draadje hangende, als de vrucht half ryp is, 't welk tengevolge heeft, dat zulk eene vrucht van eene wonderbaare lengte wordt.

De Kadjang is eene zoort van Erwten, die op Batavia in algemeen gebruik zyn, en rondom deeze Stad op de akkers worden gezaaid. Deeze Erwten komen in grootte overeen met onze Wikken, en zitten in een bolfter, die eerst eene groene, en daarna eene zwarte kleur heeft. Inzonderheid zyn deeze vruchten aangenaam op de fchepen: want niet alleen dienen dezelve, mee fpek of wat uijen en boter gekookt, tot een gezond voedzel, maar ook kunnen deeze Erwten aan boord worden gezaaid, en ko. men dan op binnen drie etmaalen, wanneer de fpruitjes als falaade worden gegeeten.

De Tanda Roufa is een gewas 't welk overal aan het water groeit, en van gedaante een Elandshoorn gelykt. Dit gewas heeft geen zichtbaare wortelen, maar groeit uit een veenachtigen klomp: ook komt het niet uit het aardryk voort, maar legt doorgaans op een fteen of op den ftam van een hollen boom, van waar het naar alle kanten zyne bladen verfpreit. Het blad van dit gewas is altoos groen, en verdort niet door droogce; maar wanneer het loof door regen verrot, komen 'er met den eerften zonnefchyn wederom nieuwe bladen te voorfchyn. Inwendig gebruikt geeft dit gewas een zeer bitteren fmaak, en bezit groote purgeerende en waterafdryvende krachten; ook doodt het fap om den navel geftrooken de wurmen: dan het voornaamfte gebruik der bladen is in koude gezwellen, welke het ras tot verettering brengt: maar in ontfteekingen, en vooral in de roos, is dit middel zeer fchadelyk.

De Gadatig) of Javaanfche Raapea, zyn knobbelig, byna als de hier-

hM ■

Sluiten