Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ÓVER D E G ËP'# A S S E fc$

™ 0ok gebruiken meest alle Indiaanen hec blad deezer plant om hunne tanden, lippen en nagelen daar mede rood te verwen, 'c geen daar te lande vóór een groot fieraad worde gehouden. Eindeiyk bereiden zy uit het geperste fap met kalk eene 20orc van roode verwe, waar mede zy hun«e paardéftaarten beitryken. . £.-™'v

De Indiaanfche Verbena, ofYzerkruid, heeft veel gelykenis mee het geene hier te lande groeit , zynde alleen de aaren langer en dikker. De bloemen, fyn geftooten, zyn hier van een algemeen gebruik om de verzweeringén der fcheenen en enkels te doen opdroogen, 't geen anderszins te Batavia, wegens de vogtige en rottige lucht zeer bezwaarlyk is Het uitgeperste fap der bladen, tot een lepel vol ingenomen, geneest het Koiyk , den Roodenloop, t Bort en alle gelykzoortige kwaaien.

De Patatas zyn aardvruchten, welke een kruipend gewas hebben , niet ongelyk aan onze Komkommers, en bloemen draagen als Klokjes, zomwylen wit en zomwylen blaauw. De Chineezen planten dit gewas rondom Batavia op lange akkers in vooren, die vooraf wel mee mest worden voorzien. De voortplanting gefchiedt door de ranken, die als looten afgefneeden m de aarde worden gertooken; dezelve vatten fpoedig wortel, en loopen weeldrig voort. Ondertusfchen worden dezelve overal gedekt met een of anderhalve voet vette aarde, zo dat alleen de bladen boven blyven; waarop uitdebenedenfte knoppen langwerpige wortelen fchieten, ruim Jen voet lang en zó dik als een arm. Hoewel deeze wortel beter in Brazil tiert dan m de Oost-Indien, verftrekt dezelve echter tot eene voortreffelyke fpyze die een zuikerzoeten fmaak heeft, en onze Pinxcernakelen en Artichokken grootelyks in aangenaamheid overtreft. Zommige eeten deeze wortelen raauw met olie en azyn, eveneens als falaade, doch dan zyn zy zwaar te verteeren; maar in de asfche gebraaden fmaaken zy ds Kastanien en eee ven dan niet alleen een goed voedzel, maar vertrekken ook tot een krach ' tig geneezend en voorbehoedend middel tegen de loopige kwaaien die in de indien zo gemeen zyn. Uit deezen wortel wordt ook een drank' bereid door denzelven in een digt geftopten ketel murf te kooken, en daar na met wa' ter tot eene bry te ftampen, welke bry na verloop van 48 uuren begint te werken, en een «erken drank oplevert, die veel naar bier gelyke, en door bezinking helder wordt.

Men vindt omtrent Batavia noch een anderen fmaakelyken wortel, Injames genoemd; dezelve is doorgaans in zyne middellyn een halve voet dik, en wel anderhalve voet lang, van buiten gedekt met een bruine fchors, doch van binnen fpier wit: uit de fteelen fchiet een groene bloem, en de bladen zyn fchoon groen, en met dikke aders voorzien. Dagelyksis deeze wortel IV. uxzu 1

1 in

Sluiten