Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

5o2 FORTUNATE — FORULUS

n e prorogetur, per fortunas — provide, om 's hemels wil, Cic. Att. V, II: (2) het tijdelijk vermogen, have en goederen, jlaat dikwijls in Cicero, bijvoorb. Cic. Rofc. Am. 3. Verr. I, 44. Dom. 10. Liv. IV, 48 in. XXVIII, 22 med.: ook het geen iemand bij zich heeft, plunje, behoeften, hij voorb. exercitus, Caef. B. G. VI, 35 : rriilStum, Liv. VIII, 38 extr.: (3) gelukkige omftandigheden, welvaart, bijvoorb. ad fortunas omnes obtinendas, Cic. ad Div. IV, 7 ante med.: fortunas ejus ita eonft'tutas fuiffe, Cic. Verr. V, 8, i. c. gelukkige omftandigheden of vermogen: ïïoftras fortuiias defendere, Cic. 'in Caecil. 6 iu., i. e. welvaart: fortunis maximis ornatus, Cic. ad Brut. 28 med., i. e. geluks■ omftandigheden : (4) geluksgoederen, als eere, rijkdom enz., 'bij voorb. fortunis maximis ornatus , Cic. ad Brut. 28 med., zie hier yoor. Not. Fortuna fchijnt voor fortuina te flaan en eigenlijk een Adjeftivum te zijn, Fortuinus ( contr. Fortunus ), a , um, i. e. het geval betreffende, het noodlot of geluk betreffende enz.: van daar Fortuna a) feil. res lot, geluk: ook gelukkige omflandigheid, vermogen enz.: b) feil. dea Lukgodin, liet ftamwoord tvFdts. Not. Genit. fortunas yoor fortunae (zoo als familias ) , Naev. ap. Prifcian.

FORTUNATE, gelukkiglijk, bij voorb. vivere , Cic. Fin. III, 7 : fortunatius repulfus, Colum. 1. Prooem. ante med.

FORTUNATIM, i. q. fortunate, bij voorb. fortunatim, feliciter, ac bene vortat, Enn. ap. Non. 2. n. 334.

FORTUNATUS, a, um, zie Fortuno.

FORTONO, avi, atum, ate, gelukkigmaken, geluk en zegen op iet geven, bij voorb. tibi patrimonium dii fortunent! Cic. ad Div. II, 2: eumque honorem deos tibi fortunare volo, Ibid. XV, 7: quamcunque deus tibi fortunaverit horam, i. e. gelukkig maken of fchenken , Horat. Ep. I, n, 22: deos, ut fortunaffint, precor, Afran. ap. Non. 2. 11. 315: cf. Plaut. Trin. II, 4, 175- Perf. Sat. II, 45: van daar ftaat fortunatus, a, um, ook Adjeftive, 1) gelukkig, hij voorb. res publica, Cic. Cat. II, 4: Scipiones, Cie. Seneft. 9: nihil nobis fortunatius , Cic. Q. Fr. II, 14: quod fortunatum ifti putant, Terent. Ad. I, 1, 18, i. e. het geen zij voor iet gelukkigs, voor een geluk houden: quod bonum fortunatum felixque falutareque fiet populo Rom., Varr. L. L. V, 9, een formulier, zie Fauftus en Felix: Infulae fortunatojum, Plaut. Trin. 11,4, 148, zullen, gelijk fommigen willen, de llanarifche Eilanden zijn, anders heeten zij infulae Fortunatae, Plin. H. N..VI, 22. Mek III, 10: fortunatior, Cic. Div. II, 41: fortunatiflimus, Terent. Heaut. IV, 8, 1: piaelium fortunatiiiimum, Vellej. II, 12: quis me vivit fortunatior, Terent. Eun. V, 8, 1: van daar 2) in gelukkige vermogens ■ omftandigheden zich bevindende, in goeden doen zittende, welvaarende, bij voorb. apud Scopam, fortunatum hominem, Cic. Or. ff, 86: fortunatilfimus, Caef. B. G. Vf, 35: Not. met den Genitivus , bij voorb. fortunatus laborum, Virg. Aen. XI, 416.

FORULUS, i, m. eene afgedeelde vlakte, een vak, bij voorb. om boeken in te zetten: vandaar foruli, Sueton. Aug. 31. Juvenal. Hl, 219, vakken, om boenen in te zetten ; een boekeplank, bockekas: cf. Feit. in Forum, welke zegt: Fori figniücant circenlia fpeCtacula, cx quibus ttiaiü nttnorea furulos diciajus.

FORUM

FORUM, i, n. I) het geen builen het woon. huis of een gebouw is; waarfchijnlijk van Forus (of Forius contr. Forus), a,um, i. e. extraneus, externus, feil. fpatium, cf. Foris (Adv- ) en Forius, a, um : van daar 1) het geen wij de flraat noemen, bij voorb. de foro decedere, Nep. Att. 10, i. e. niet openlijk uitgaan, zich niet op flraat laten zien: doch, dit kan ook tot n. II, I. behooren. 2) hei uitwendige maakzel of voorhof van het graf, Cic. Leg. II, 24 e Iegg. XII. Tabb. II) de markt of marktplaats in de ftad, de kring, (zoo als de marktplaats in Silefiën genoemd wordt), 1) als eene plaats aangemerkt, alwaar de Romeinen zich daaglijks bevonden, daar zij gingen wandelen enz. Hier uit kan men verklaaren de foro decedere, Nep. Att. 10, i. e. zich niet openlijk laten zien, zien, 1,1, 2)als eene plaats, waar verkocht wordt, is bekend, bij voorb. boarium, Varr. L. L. IV, 42. Liv. XXIX, 37 in.: olitorium, Varr. Ibid. Liv. XXI, 62: pil'eariuiii, Varr. Ibid.: of pifcatorium, Liv. XXVI, 27: .cupedinis i. e. groente- of ectmarkt, Varr. ibid. Apul. Met. I extr. (ook verhaalt Apulejus, dat daar visch te koop was): fuarium, Pandeft. I, 12, 1 poft med.: ook heet de ftcdVagz, Salluft. Jug. 47(51), forum rerum veualium: vandaar uti foro, zie n. 3: ook heeten ontallijke kleine fleden forum, omdat daar de markt gehouden werdt, marktvlekken, ftacjens, die ook, gedeeltelijk , naderhand aanzienlijke fleden geworden zijn, hij voorb. forum Julii, in Gallia Narbonenfi, thans Frejus, Planc. in Cic. Ep. ad Div. X, 15 en 17. Plin. H. N. III, 4- Mela II, 5: ook eene in het Venetiiianfche, thans Cividal del Friuli: Forum Lepidi in Italiè'n, in Gallia togata: Forum Cornelium, Cie. ad Div. XII, 5, thans Imula in den kerkdijken Staat: Forum Voconii o/Voconium in Gallia Narb., Planc. in Cic. Ep. ad. Div. X, 17. Lepidus Ibid. 34. Plin. H. N. III, 4: Forum Aurehum of Aurelii in Etruriën, Cic. Cat. I, 10: Appü in Latium , Cic. Att. II, 10: Sempronü in Umbriën, thans FoiFombrojie : novum, in het Sabijnfche, thans Velcovió, Plin. H. N. III, 12, ook eene bij Panna: Augulti in Spanjen: Neronis in Gallia Narb.', zal het hedendaagfche Carpentras zijn: Fiarninfi «Umbriën, thans Ferfiamttf. Al'itni U Ital:«n in Call-a transpadana, thans Ferrara: Livü in Itafiën, thans Forti, Liv. III, 15: Populi of Popilii, in Italiën, Ibid.: Clodii, Truentanorum, Ibid.: Gallorum, Galba in Cic. Ep. ad Div. X, 30: cf. Foroappii: bijzonder 3) als eene plaats, alwaar de geldwisfelaars hunne kelders hadden, alwaar dus dc geldbetaalingen gefchiedden, dc wisfels uitgevaardigd en betaald werden enz.: van daar lidem ( crediet) de foro fultuliltis, Cic. Agr. 1,8: in foro verfari, Cic. Flacc. 29, i. e. eil'e negotiatorem, handelen, wisfelhandel drijven: Puituinum non habcreiiius in foro, Cic. Rab. polt. 15, hij was bankeroet: eigenlijk , hij liet zich niet meer op de markt (op de beurs) zien: yan daar foro cedere, Pandeft. XVI ,3,7. Senec Benei. IV, 39. Juvenal. XI, 50, bankeroet zijn: dus ook mergi foro, Plaut. Epid. I, 2, 16: van daar uti foro, Terent. Phorm. I, 2, 29, een jprcekwoord, zich naar tijd en omftandigheden fchikken: doch, het kan ook ontleend zi/n van ie markt, als eene verkoopplaats; eigentijk, zich naar de marktprijs fchikken, niet eer overlaten , voor ae markt npftaat. 4) de markt, ais eene p(aats, alwaar de plegtige en

FORUS

openlijke handelingen der Overhelds.ptr= fonen verricht werden, bij voorb. hier werdt aan de zoonen het manlijk kleed aangetrokken: van daar in forum venire, Cic. ad Div. XIII, 10, de markt ftaatlijk betreden, d. i. het manlijk kleed aantrekken : dus ook forum adtingere, Cic ad Div. V, 8. Mur. 9, de markt ftaatlijk betreden , d. i. het manlijk kleed aandoen : doch, het kan ook heeten, een begin maken van A.tvol.aat te zijn: misfehien is het beide goed: want deze beide handelingen volgden op elkander: dus ook in forum deduci, Suet. Ner. 7: 5) de markt, als eene plaats yan het gericht aangeme) kt: want de gericht en cn alle Procesjen en aanklcgten werden in Rome, en vooral op de markt, behandeld: vandaar in foro effe, Nep. Cat. 1, eenen Advokaat verbeelden; conf. hier voor in forum venire, forum adtingere: yan daar ftudia fori, Tacit. Agric. 39: fora litigiofa, Ovid. Faft. IV, 288: forum & juris diftioneui, Cic. Verr. IV, 54. Not. Daar waren in Rome wfe markten, maar voor" naamlijk drie tot gerichtszaken, Romanum, Julii Cacfaris cn Augufti: vandaar triplex forum, Martial. III, 38, 4: furta, fraudes, quibus trina non fufficiunt fora, Senec. de Ira II, 9. De eerfle is de bekendfte; hij was de prachtigfte, en lag tusfehen den Kapitolijnfchen en Palaüjnfehen berg; aldaar was het Raadhuis , de Roftra, het Comitium, de winkels der wis felaaren, bafilicae, Tempels enz.: yan hei forum Caefaris, zie Sueton. Caef. 26: yan het forum Augufti, Ibid. Aug. 29: el'. Ovid. Pont. IV, 15, 16: van daar heet forum a) de gerichts- of kreitsjiiid in eene Proyintie, in welke de Landvoogd het rechtsgebied handhaafde,, waar die tot dien kr'eits hoorden, komen, en hunne zaken brengen moeften, bij voorb. civitates, quae in id forum convenirent, (i. c. lot dezelve behoorden), Cic. Verr. II, 15 extr.: extra forum luum vadimoinium promittere, Cic. Verr. UI, 15 in., i. e. ouilen zijne gerichts ftad: yan daar in alieno foro litigare, Martial. in Epift. praefixa libro XH, i- e. vreemd zijn in dat onderwerp, of verlegen zijn enz. : res in meo foro vertitur, Plaut. Moft. V, 1, 10, i. c. ( misfehien) de zaak raakt mij, of ik ben in gevaar: van daar b) de handhaving yan het recht, gerechtsdag, bij voorb. forum agere, Cic Att. V, 16 extr., en ad Div. Hf, 6 med., rechtdag houden: forum indicere, Virg. Aen. V, 757: 111) zeker vat, om wijn te persfen enz., bij voorb. forum vinarium, Varr. R. R. 1, 54: fora & toreularia euiuudata, Colum. XI, 2, 71, i. e. vaten , waar in misfehien de druiven en olijven voor het persfen verzameld werden, of waar in de gekelderde must ajyliet enz.: IV) forum aleatorium calleciuius, Auguit. ap. Sueton. Augult. 71, i. e. dam.fpcl: doch, dit kun ook van forus zijn, ten niinften, daar is geen grond, dat het er niet van zou kunnen zijn. Zie forus.

FORUS, i, m. 1) eene afgedeelde vlakte, in welke men gaan, zitten, of ook, waar men iet doen kan: van daar a) het gangboord in een J'chip, bij voorb. flans in fuinmae puppis foro, Geil. XVI, 19: cf. Enn. ap. Ifidor.XIX,2: doch de Plur. fori is meer gebruiklijk, fchecps - gangboord, Cic. SeneCt. 6. Virg. Aen. VI, 412: ook Plur. fora, Cn. Geil. ap. Charif. 1 : b) de afgedeelde zilplaaizen iu den Schouwburg, of liever de rei van zitplaatzen: hier is dc Plur. gebruiklijk, Liv. I, 35. XLV, ï : cf. Feftus ia Fo.

rum;

Sluiten