Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET ZEDELYK GEVOEL 18. J45

Ditzelfde onderfcheid van zedelyk en natuurlyk, heeft omtrent het goede, omtrend het fraai'je, omtrent het fchoone plaats. Een welig groeijende boom, een versch ontloken roos, een vrugtbaar oord, een ftout en wel geregeld gebouw , een kunffig fchilderftuk enz. zyn natuurlyk goed; natuurlyk fraai, natuurlyk fchoon1 dog ik ondek in die voorwerpen niets zedelyks. —— Maar de ftandvastige aankleeving van pylades aan zyne ongelukkigen Vriend orestes , en deeling in alle zyne wederwaardigheden; het gedrag van den uitmuntenden Krygsheld scipio , die de beminnelyke Spaanfche gevangene aan haren harten-vriend, aan haare Ouders wederfchonk , zonder dat zyne deugd in den minfte fehuldigen opflag van het oog gewankeld hadt; die daaden zyn zedelyk goed; zedelyk fraai; zedelyk fchoon.

Maar (zal iemand, en niet ongepast, vraagen;) welk kenteken van onderfcheid is 'er dan tusfchen «<*ttturlyk en zedelyk goed; natuurlyk en zedelyk fraai, natuurlyk en zedelyk fchoon?

Dit is de groote zaak , Mynheeren. Hierop komt het aan. Hebben wy dat kenmerk gevonden; dan zullen wel dra de nevelen van duisterheid, die het oog van ons verftand belettede zo verre door te zien , opklaaren. En de voorbeelden zelve, die wy zo even bybragten , leiden ons al van zeiven tot het vinden van dat kenteeken; en wy hebben die tot dat doelwit opzette! yk uitgekipt.

zedelykheid heeft alleen zyne betrekking op de vryheid van denkende wezens. Neem die vryheïd weg, en alle zedelykheid verdwynt ogenblikkelyk. Het geen buiten de vryheid van een denkend wezen gefchied, pf beftaat, kan natuurlyk goed, fraai, fchoon, maft Mm 5 geen-

Sluiten