Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

4gS BEWYS VOOR DE

gen werken, aarde, zon, maan en fterren zyn tri de fterkfte beweeging. Dertig en meer paarden kan men aan een disfelboom van een maatige dikte fpannen, en de kracht, waarmede de deelen op eikanderen werken, trotfeert alle de kracht der fierfte paarden, die dezelven vaneen willen fcheiden. Men kan aan een niet zeer dik yzerdraad eenige honderde ponden hangen, en deeze zwaarte weegt niet op tegen de yzerdeeltjes, waarmede dezelven onderling vereenigd zyn. Maar fyne vuur-deeltjes verdeelen het hout in rook en asck en maaken het fterkfte yzer vloeibaar. Wanneer men vaste metaalen met vitriool of falpeter- zuur beftrykt; dan dringt dit met veel geweld tusfchen de metaaldeelen en fciieidt ze vaneen. Zelfs gisting cn verrotting is het vlugfte leven, en fcheidt de zelfftandigheden van elkandercn, opdat dezelven zich op nieuws met anderen kunnen verëenigen. Gistingen werken zo geweldig, dat ze digte vaten doen berften. Eu hoe fterk, hoe wonderbaarlyk is de beweeging vau alies , wat wy zien en hooren ! Lucht en water vloeijen altoos zonder ophouden. De fter werkt op eenen afftand van millioenen mylen door een vloeijënden ftraal tot iri myn oog, en veroorzaakt daardoor, dat myn ziel dezelve denkt. En naar welke vaste wetten houdt zy haaren loop? Gy geleerde opmerkers des hemels, die de fterren door konftige verrekykers van twintig en meer voeten lang, befchouwt! gy weet, dat de ftraal, wanneer dezelve een paar flipjes van het glas aan de eene zyde meer, dan aan de ander» raakt, zynen loop daar heenen richt, waar hy meerder flipjes van een bol-gefleepen glas aanraakt. De zon draait, en met haar loopen alle de groote waereldligchaamen, welke door zwaarte aan haar gehegt zyn , k bepaalde kringen rond. De beweeging der aarde

rond-

Sluiten