Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

3J8 OVERDENKINGEN OVER »B

in de zedeleere van de verfchillende takken van den koophandel heeft voortgebragt.

Men zal altyd gewaar worden, dat, hoe grooter by eenen van dezelven de gevaaren , hoe fneller en toevalliger de afwisfelingen van winst en verlies zyn ; zoo veel te dubbelzinniger de grondbeginzelen ook worden , naar welken men dezelven gewoon is te

voeren. Het is alsdan minder mooglyk, om

daaromtrent algemeene voorfchriften te geeven, wat gerechtigheid en menschlievendheid eisfchen, en hoe veel aan de zorge voor ons eigen beftaan moet worden afgeftaan. En die regelen van billykheid, die in het algemeen duidelyk zyn, worden, wanneer het geval plaats vindt, minder in acht genomen,ten deele om dat de hartstochten van begeerte en van vreeze, welken door groot hafardfpel zyn opgewekt, te fterk worden voor het verftand en het geweeten; ten deele dewyl hebzucht en nyd hunne kunstgreepen gemaklykcr verbergen kunnen onder het dekzel van noodzaaklykheid en behoefte.

Daar de winst het gevaar altyd moet dekken, wanneer een koophandel zal ftand grypen , en men perzoonen zal vinden, die zich daar mede inlaaten: zal ook de fcherpzinnigfle zedemeester, de verftandigfte wetgeever, by de onbepaaldheid van deeze gevaaren, niet bepaalen kunnen, in hoe verre het geoorloofd is, om dien winst te dryven.

Uit deeze reden zien wy, dat de bedrieglykfte koophandel altyd gevoerd wordt met onveilige lieden en onveilige volken. Waar men veel en lang borgen moet, en waar men dikwerf dat geene verliest, waar toe men recht van eisfchen heeft, daar wordt men ook genoodzaakt, om onbillyk en te veel van hun, die betaalen, te neemen. De-

Sluiten