Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ONGEMEENE NUTTIGHEID DER GAAVE. 241

ô! Welk verlies, leezer! Terwyl ik een der uitmuntende filozoofsche deductien uit de handvesten des Hemels, waarvan Merkuur eenige stukken tot myn gebruik weggemoffeld heeft, voor u wil afschryven, waait een Zephyr door myn eenzaam zomerpriëel heenen, en jaagt myne bladen in de lugt. Vergenoeg u derhalven met het geen gy hebt, en rek uw geduld, totdat ik het verloorene weder-, vind.' Ik gaa 'er aanstonds op af, om het te zoeken.

PROEVE OVER DEN AART EN DE ONGEMEENE NUTTIGHEID DER GAAVE, DIE MEN SENTIMENT NOEMT.

Het woord sentiment betekent, volgens een vermaard woordenboek, niets anders dan gedagten, denkbeeld of gevoelen; en 't gezag van Engelsche schryvers, die aldaar aangehaald worden , bepaalt het binnen deeze grenzen. Doch oordeel- en zedekundige schryvers hebben zekerlyk deszelfs betekenis verder uitgestrekt; en in hunne werken schynt het te beantwoorden aan het wysgeerig denkbeeld van het Fransche woord sentiment.

Wy mogen het dan bepaalen te zyn een leevendig en fyn gevoel, niet alleen van het voor- en nadeelige, van het agtenswaardige en belagchelyke, maar ook van het schoone en wanstaltige, van edelmoedigheid en eigenbaat, van regtvaardigheid en onregtvaardigbeid; in't kort, een vaardig gevoel van goed en kwaad in alle menschelyke daaden en andere voorwerpen, ten opzigt van het zedelyke of van den smaak beschouwd.

Indien deeze bepaaling van het woord sentimenc goed is, uit welke soorten van schriften, waarin menschelyke daaden voorgesteld of onderwerpen van smaak ingevoerd worden, kunnen wy het dan veilig of gevoegelyk verbannen?

VI. Afd. XIV. DEEL. R De

Sluiten