is toegevoegd aan uw favorieten.

Algemeene oefenschoole van konsten en weetenschappen. Zesde afdeling. Behelzende mengelwerk van vernuft, konst, geleerdheid, enz.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

BEVORDERT GEENZINS HET ONGELOOF. 451

eene gestrenge naauwkeurigheid voort, dat men ten laatste de stelling die te bewyzen was, op de eenvoudigste wyze uit het reeds erkende ziet voortvloeijen. Te regt kan men hierom de Wiskunde als eene werkdaadige Redeneerkunde aanmerken. Haare beoeffening beschaafd het verstand , en scherpt het oordeel. Zy gewendt ons van zelven aan eene naauwkeurige wyze van denken , en doet ons eene heblykheid verkrygen van niets aanteneemen, dan het geene op welgefundeerde beginzelen rust, of uit deeze beginzelen, overeenkomstig met den aart der zaake, kan worden afgeleid. Zy gewendt den geest aan inspanningen ; oeffent het geheugen ; wyst den weg aan , om uit bekende zaaken onbekende afteleiden. Zy leert ons het waare van het valsche , het zeekere van het waarschynlyke onderscheiden. Zy weêrhoud ons van voorbaarige besluiten, en noopt ons aan om onze onkunde in veele zaaken te belyden, en onze uitspraak dikwyls opteschorten.

En ofschoon alle Weetenschappen uit haaren eigen aart voor geene Wiskundige betoogingen vatbaar zyn, als rustende niet altoos op waarheden waar van wy een volledig denkbeeld hebben , doordien het geene Wiskundige maar denkbeeldige waarheden zyn, of alleen op het getuigenis van anderen, en niet op de gewaarwording der zinnen steunen: zo is dit echter zeker, dat de oeffening in de Wiskunde ons beter dan alle andere Voorbereidzelen in staat maakt, om tot het leeren van andere , zelfs de afgetrokkenste Weetenschappen, toetetreeden. Wanneer men ééns zynen geest aan haar toegewyd beeft, zal, hoedanig ook haare byzondere voorstellen uit het geheugen mogen gewischt worden, dit altoos ons byblyven, dat wy geene stelling voorbariglyk zullen omhelzen, noch ook geene waarheid uit hoogmoed en zonder onderzoek zullen verwerpen.

Is de Wiskunde in staat om door haaren invloed onze verstandelyke vermogens optewekken en te beschaaven: zy is ook bekwaam om de uitgebreidheid of het vermoFf 2 gen