Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET LEEVEN VAN PETER DEN GROOTEN. 141 XIde bekoord door zynen smaak , zond hem een fraai vaartuig, in den trant der ouden gemaakt, ten geschenke; en de Czaar, die het niet ter zee dorst vertrouwen, gaf last, dat het te land naar Petersburg zoude gebragt wor. den. In deeze algemeene hervorminge werd de Godsdienst geenszins verwaarloosd. Onkunde en bygeloof hadden denzelven dermaate doen verbasteren , dat hy den naam van Christelyken Godsdienst naauwlyks verdiende. De Czaar deed alles wat geschikt was om kennis te bevorderen, daar dezelve jammerlyk vervallen was, en de bevorderinge van kenisse stelde hem in staat om feesten , mirakelen , en heilige dagen , ten minsten in eene merklyke maate, te verminderen. Hy ging verder dan tot eene bloote hervorming der plegtigheden. Hy schafte het patriarchaat af, schoon hetzelve maar zeer weinig van hem afhing, en door dat te doen, maakte hy zich meester van een vermogen dat altyd tegen zyne maatregelen was aangekant. Hy ontnam die kerken en kloosters, welke hy oordeelde, dat al te ryk te waren, een gedeelte van hunne inkomsten, en liet dezelven slegts het noodige tot hun onderhoud, terwyl hy het overtollige ten nutte van zyne Staaten besteedde. Hy maakte veele verstandige en nuttige kerklyke regels, en wilde dat men in de Rusische taale zoude prediken. Eindelyk vergunde hy eene algemeene vryheid van geweeten, door alle zyne heerschappyen, het geen genoegzaam zyn zoude, om de verhevenheid van zynen geest aan te toonen, al hadden, wy geen ander bewys voor dezelve. Daar is nog eene hervorming, misschien zo nuttig en noodzaaklyk, als een der voorgemelde, welke hy in zyne laatste ziekte maakte, niettegenstaande dezelve hem zeer lastig viel. Toen de Raadsheeren en Grooten , die hem omringden, spraken van de groote verpligtingen , onder welken hy Rusland gelegd had, door het weeren van de onkunde, en van de woestheid van zeden, en het invoeren van konsten en weetenschappen, zeide hy, dat hy niet gedagt had,

de hervorming van een der gewigtigste stukken van Dd 5 , allen,

Sluiten