Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

)i COCCEJUS. (JOANNES)

Leidsvrouw der Theologanten geweest was, uit de Kerk en Schooien dreef, en zo geheel en al haaren invloed fnuikte! 9, Dit voordeel," fchrijft j. leydekker in zijne Rerkl. Hiflorie, „ is uit de leerwijze van coccejus voortgekomen, „ dat men de Scholastieke^ fpitsvindigheden, uitheemfche 4, fpreekwijzen, en barbaarfche termen achterlaatende, alle ,, vlijt heeft aangewend, om den waaren zin van de fchrift „ fchriftuurlijk te onderzoeken." En dit voordeel was te meer waardeerbaar, wijl het oogmerk des grooten Mans was, om zijne leerlingen aan eigen onderzoek te gewennen, in ftede van zo maar los heen op eens anders zeggen, of ©p het gezag van menfchen, of op de gewoone fpreekmanieren te bouwen* Niets was coccejus meer in den weg, dan dat de gewoone ftelzels der Godgeleerdheid met zulk een' drom van fchoolfche kunstwoorden, en bovennatuurkundige fpitsvindigheden opgevuld wearen, naardien toch deze!ven geheel niet fchriftuurlijk, maar enkel redenkunftig konden zijn. en geen Kerkleeraar in ftV.t waare, om naar zuiken Sehoolfystema zijt.en toehooreren de Godsdienstlesfen imaaklijk te maaken. Even daarom was hij van oordeel, dat men over Godsdienstzaaken, die toch eeniglijk uit den Bijbel, en niet uit de boeken der Wijsgeeren, gehaald konden worden, niet dan met fchriftwoorden fpreken en redenen moest, daar immers de Heiige Geest zelf de beste uitlegger van zijne eigen woorden was.

„ Zeer verdienstlijk heeft de beroemde Man zich gemaakt omtrent de gewijde uitlegkunde. Elk, die orpartijdig oor» deelen wil, zal dit moeten erkennen. Voor zijnen tijd was men ook ijverig 'bezig met den Bijbel te verklaa?en ; maar hoe wierdt dezelve' verklaard ? Men bleef hangen in de betekenisfen, weiken de fpraakkunst en de oordeelkunde aan de woorden hechtte, zonder de betekende zaaken te overweegen en op de leer van den Godsdienst te huis te brengen: men knaagde aan den dop, zonder de kern 'er uit te pluizen. Dan coccejus, dien niets ontbrak van 't geene een verftandig fchrifiuitlegger benodigd is, en die inzonderheid boven zijne tijdgenooten zeer uitmuntte in de kennisfe der Hebreeuwfcbe en Griekfche taal, floeg een.' anderen en

Sluiten