is toegevoegd aan uw favorieten.

Algemeene vaderlandsche letter-oefeningen, waarin de boeken en schriften, die dagelyks [...] uitkomen, oordeelkundig [...] verhandeld worden.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

WAARNEEMING OVER DEN TULPBOL. §9

den nieuwen Bol: deeze is vast vol, en, indien men denzelven opent , vindt men in 't midden de Bloem , die 'er in 't Voorjaar uit moet komen. Dit alles is bekend j misichien het volgende minder.

Een Tulpbol, die men in den Herfst niet plant,groeit, fchiet een Steng van eenige linien; dit weet men ook: zyn groei houdt vervolgens op , akhans ten uiterlykeu aanzieiie , en in het Sailben, dat men denzelven uit den grond zou gehaald hebben, vertoont zich die Bol vau buiten uitgedroogd en misvormd; maar, wanneer men dien opent, bevindt men, dat, het geen plaats gehad zou hebben , indien de Bol in den grond gezet geweest ware, ook gebeurd is, zonder dat de Bol geplant geweest is, fchoon dezelve bedorven zy in een drooge plant, blootgefteld aan de onmiddelyke en behendige werking der lugt; dat wil zeggen, dat men, onder de eerfte verdroogde" bekleedzels, een nieuwen Bol vindt, die zich gevormd heeft,en vol fap is; ter zyde van dien Bol,tusfehen denzelven en de verdroogde bekleedzels, vindt men ook den Steng, die de Bloem zou gedraagen hebben, boven denzelven die Bloem, desgelyks verdroogd, aan het uiterfte van den ouden Bol, een weinig daar boven.

Een Tulpbol vergaat, derhalven, niet, hoewel 'er een Sailben verloope, zonder denzelven te planten; 'er vormt zich een nieuwen Bol, en zelfs kringen aan den kant: de zelfltandigheid van den nieuwen Bol, en der kringen, is, derhalven , voor een gedeelte, die van den ouden Bol, en de Aarde en de Vogtigheid brengen dan niets meer toe, dan een vermeerdering aan de vorming van den nieuwen Bol, en der kringen: want deeze voortbrengzels zyn van eene mindere grootte , als de Bol niet in den grond geweest is.

Deeze Waarneeming ftrekt,om te doen begrypen,waar- ' om dezelfde Bol , elk jaar, een gelyke Bloem voortbrengt ; dit ontftaat daar uit , dat dezelve grootendeels gevormd is van dezelfde zelfftandigheid , die agtereenvolgend, van jaar tot jaar, van den ouden in den nieuwen Bol overgaat.

Deeze Waarneeming verklaart, daarenboven , hoe , terwyl de Bloembollen buiten den grond zyn, zich rondsom kringen vormen, of hoe,die 'er reeds waren, aangroeijen; maar hoe de overgang van de zelfftandigheid des ouden Bols in den nieuwen gefchiedt, en hoe veele jaaren deeze overgang zou hervatten, zonder dat de Bol uitgeput geraak-