is toegevoegd aan uw favorieten.

Algemeene vaderlandsche letter-oefeningen, waarin de boeken en schriften, die dagelyks [...] uitkomen, oordeelkundig [...] verhandeld worden.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

k. A. WEï'eKARD, DE WYSGEERIGE ARTS. 443

ien van den Geest, tot welke door den Schryver gebragt worden de zwakke Verbeeldingskragt, de verhitte en buitenfpoorige Verbeeldingskragt, het gebrek aan Oplettendheid, een hardnekkig of aanhoudend Nadenken, de Vergetelheid, het Onverftand, de Domheid, de buitengewoone Vlugheid van Geest, en de Krankzinnigheid.

Het tweede Boek van dit ontwerp handelt over de Ziekten des Gemoeds, welke verdeeld worden in de zodanige, in welke eene levendige, werkzaame, hittige of beWeegende Gemoeds-eigenfchap plaats heeft, hoedanige zyn Wellustigheid, Verliefdheid, Verkwisting,Oploopendheid, Wraakzucht, Vermetelheid, Kweezelaary, Dweepzucht en Hebzucht. De tweede AfJeeling van dit Hoofdftuk bevat de langzaame nederflaande en terughoudende Gemoeds-eip-enfchappen: met naame de Traagheid, Slaaperigheid, Ledigheid, Treurigheid, Verzaagdheid, Neerflagtigheid, Nyd, Hofziekte, Schaamachtigheid, Vreesachtigheid, Bangheid en Bloheid.

De befchryvingen der ongefteldheden van den Geest en des Gemoeds zyn zeer volledig en naauwkeurig, zo ten opzichte van de kentekenen, toevallen en waarneemingen, als met betrekking tot de Geneezing, die doorgaans zeer eenvoudig en raar den aart der zaaken gefchikt is; Dus raadt hy, by voorbeeld , tot geneezing van de Verftandeloosheid der kinderen, op p. iao en 121, het volgende : „ Men gewenne kinderen aan naauwkeurige en ,, klaare begrippen, aan oplettendheid, nadenken en goedé „ vergelykingen. Men maake hen wantrouwend omtrent

hersebragte leeringen, gevoelens , voorourdeelen, eri „ omtrent alles wat niet naauwkeurig en aanhoudend gje,, noeg is doorvorscht en ontleed geworden. Men wekke ,, hen eindelyk op, om zichzelve met kundigheden te ver-

ryken, en onder eene getrouwe leiding de waarheid te „ zoeken. Men maake hen hardg^loovig, onpartydig ,

oplettende; verftröoijingen, waar toe zy zo zeer geneigd „ zyn , moeten van langzaamerhand verbannen worden. „ Men toone hen de dwaalingen, die uit lichtgeloovigi, heid, partydigheid, lichtzinnigheid en verftrooijing önt,', ftaan. Mén maatige de heerfchende hartstochten, de

gebreken van het temperament en diergelyke. Op

deeze wyze zal men eindelyk menfchen van gezonde „ oordeelkragt opvoeden. Hun verftand zal zich met des g te grooter' luister vertoonen , als zy ryk aan kundighe§ den en waarneemingen geworden zyn, als yver voor de Gg a 'W waaf.