is toegevoegd aan uw favorieten.

Nieuwe algemeene vaderlandsche letter-oefeningen, waar in de boeken en schriften, die dagelyks [...] uitkomen, oordeelkundig [...] verhandeld worden.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

444 VERHANDELINGEN

door zekere onnatuurlyke verbastering, eene brandftoffe geworden, om 't vuur van godloosheid en dwaaling nog fterker aan te ftookcn. 8 u&

,, Na dat deeze affchuwelyke bedorvenheid en akelige duisteraisfen zich , door veele eeuwen heen , over het mensch yk geflagte verfpreid hadden, is eindelyk een nieuw daglicht doorgebroken, en de Christelyke leer begon weder adem te haaien. Maar hoe? Door ten laatften eene algemeene vryheid te verkenen in het nafpeuren en onderzoeken van zaaken die tot den Godsdienst behooren. Hier door werd de duisternis , die de zonne der Gerechtigheid en waarheid zo lang bezwalkt had, verdrevenen zo veel te wege gebragt, dat die heilzaame ftraakrï hunnen glans alomme , ten minften over het grooter deel der wereld, verfpreidden.

„ Maar zo ongelukkig, of laat ik liever zeggen , zo verkeerd ,s het gedrag der menfehen, dat zy, welke, door het te werk ftelkn van die vermogens , die ons gcflagt boven het redenloos gedierte voornamelyk doen uitmunten, ter zaake van deezen Godsdienst en de gelukbevordenng des menschdoms zo nuttig waren , dat die zelfde menlchen, zeg ik, dit gebruik der reden binnen zekeren omtrek hebben begonnen te bepaalen ; welken kring zv, dien naar hun goeddunken beperkt hebbende, anderen ook betwistten te overfchreeden; en, zichzelven aan fommige leerftukken, of de daarvan door hun gegeeven verklaaringen gebonden hebbende, daar aan eene magt en gezag toekenden als waren het loutere Godfpraaken, welker onderzoek zy , als een volfl.agen godloos en onverdraaglyk beftaan, verbooden.

„ Dan, ingevalle men in het ftuk van Godsdienst zich minder op den fchyn, en meer op het weezen der zaake, toegelegd had, nooit zeker zouden zich zulke wreede of jammerlyke toneelen voorgedaan hebben , die voor den aanwas en voortgang des Christendoms zo alleszins hinderlyk en nadeehg geweest zyn. Eindelyk , indien men wel ingezien had, dat, naar maatc de dingen, over welke het onderzoek loopt , grooter en van meerder waarde zyn , het ook des te nuttiger en noodzakelyker is , dat het vermogen, om dezelve wel te wikken en te weenen

ongefchonden en vry blyve ; dan zou, en het is'

alleen op deeze voorwaarde , dat de Christelyke Godsdienst zich in zyne voortreffelykheid boven alle anderen

kennen laat, . de ftaat der dingen een gansch ander '

aan-