Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

INLEIDING.

in hunne uitlegging zijnde; hierom verkozen zij meer het Hichtelijke dan het kundige; maar de Sociniaanen moest men evenwel ook wederftaan; — het vergeestelijken moest niet op de onderfcheide tijden van de kerk, maar op elk mensch overgebragt worden; de letter was toch eene doode letter. Dit begonnen min kundigen op alle letterverklaaringen toe ts pasfen; en van toen af beijverde elk zich, als om ftrijd, om in de eenvouwigiie gefchiedkundige tafreelen van den Bijbel, denMesfias, de wedergeboorte , de onderfcheide leiding van Gods geest, in de bekeering der menfchen, zo over het algemeen, als in elk mensch in 't bijzonder, te zoeken. Doch in het laatst van de verloopene Eeuw begon de wijsbegeerte, onder de Proteftanten, meer befchaafd te worden; en eenen grooteren trap van zuiverheid, en overeenftemmingmet het gezond verftand, te verkrijgen. Dan, dit had evenwel op de uitlegginge van den Bijbel nog zo veel invloed niet, als de beöeffening der taaien daar vervolgens op had, vooral der Hebreeuwfche, welke door de Arabifche toegelicht wierdt,

Hier in nu moeten wij de gunstige fchikking van de Voorzienigheid eerbiedigen, want juist deze taalkunde moest het overwigt in veelen herftellen, die door het wiskunstig bétoogen , en in één woord, door den invloed der wijsbegeerte, zó Merk hadden beginnen te philofopheeren, bij het uitleggen van den Bijbel, dat men zeker tot fchadelijke uiterften zou vervallen zijn; dan, nu wierden zij door de taalkennisfe te rug gehouden. Hier bij kwam eene omftandigheid, die en de nuttigheid der wijsbegeerte, en die der taaien, binnen haare boorden bragt. De Deïs^erij ftak, met de weelde, h<£ langer hoe meer het hoofd

A s op;

Sluiten