is toegevoegd aan uw favorieten.

De vrije godsdienstvriend

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

( »4)

Dan de perfoneeie haat van menfchen omtrend menfchen in de famenleving heeft menschkundig befchouwd eene andere gedaante; waar die plaats heeft is zij het gevolg van miskennis, eigenbaat, van geringe befchaaviug en verlichting, of van een ondeugend hart. Elk, die zijne waarde als mensch gevoelt, gevoelt ook de waarde van evenwaardige medemenfehen , en hier door zal hij omtrend alle met den Geest der liefde bedoeld zijn; hij zal oordeelen, dat door een algemeen broederlijk gedrag de wereld alleen gelukkig kan worden.

Niemand der Nederlanderen zegge: zo verfta ik den pligt der liefde niet; moet ik een Pruisch,eeu Engelschman liefde en agting toonen? Kan het mijn pligt -1X^.0 range-Vrienden , Arijïokraaten, draajers, alle die geen goede Vaderlanders zijn te beminnen? vergun mij te andvvoorden: wilt gij een mensch, een Vaderlander, vooral wilt gij een kristen zijn, dan is dit buiten bedenking, uw onwraakbare pligt. Befchouw alle genoemde als uwe broeders, daar gij kinderen van éénen Vader zijt; befchouw hen als door despotiek of Ariftokratisch gezag gevormd, of door priesterbedrog misleid door een ingebeelde vrijheid verwaand, of door vooroordeelen bedorven in hunne denkkragt, gij zult dan voldoening voor uw verftand vinden en uw hart zal hun beminnen.

Dan denk echter niet, dat ik hier door uwen haat tegen Despotifche, Jriftokrattfcheen alle ondeugende bedrijven wil verminderen. Niets minder dan dit. Maar, hoe verfoeilijk wij zulke daaden mogen en moeten befchouwen, de leere der Vrijheid, Gelijkheid en Broederfchap verpligt ons geen peifoneelen haat te voeden. Hij, die in de daad menschlievend is, weet daaden van Perfoonen zeer wel te onderfcheiden. Terwijl hij het zegel van vloek op heillooze daaden zet, drukt hij dat van zegen op perfoonen. Hij wil en wenscht niets meerder dan hunne verbetering. Alle haat van twee menfchen tegens eikanderen verdwijnt, zo zij beiden redentijk en liefderijk omtrend eikanderen beginnen te beftaan. Alle wrok van twee Natiën jegens den anderen is weg, zo zij wederzijds liefderijk gezind worden. Dit leert de ondervinding. De Franfehe Natie, onder het bewind van lodewijk den XIV. die het Despotisme door dragonders liet prediken en over lichaam en ziel het bewind wilde voeren, was toen in ons vaderland hoogst gehaat; thands heeft de 'Franfehe tyrannij in Nederland uitgediend en wij juichen, om dat de Franfchen onze Verlosfers en Broeders zijn. De Engelfche tvrannij is reeds in ons geheugen opgefchreven, we! haast zal zij in de wijde wereld bekend worden; maar indien de Engelfche Koning en alle de Leden van zijn parlement