is toegevoegd aan uw favorieten.

Ontwerp tot eene algemeene characterkunde.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

-( au

van onze voorgaande buitenfporigheid en rampzaligheden. De kruistochten hielden op, in weerwil van de aanblazing der Paufen, niet zoó zeer uit opzetfijke onwilligheid daartoe, als om dat Europa gevoelde, hoe zeer men de macht en den moed, om meer volks in een ander waerelddeel te laten ombrengen, verloren hadt.

Om zich een denkbeeld te vormen van de ontvolking , die de H. oorlog veroorzaakt heeft, moet men niet flechts weten, dat het getal der daarin omgekomenen, naar gematigden overflag, op twee milioenen berekend wordt, maar ook in aanmerking nemen, welk een ledig valt zulk eene menigte moest nalaten in de algemeene voordplanting, den landbouw, de krijgsmacht, enz. Men kan opmaken, hoe het destijds in Europa uitzag, wanneer men den 27. Bernardus, in eenen brief aan Paus Eugenius, zich hoort beroemen: ,, De Steden en Kaffeelen worden woeftenijën, „ en men ziet overal weduwen, welker mannen nog „ leeven(§)." Hoe fchadelijk moest zulk eene ontvolking , om nu van 't verlies van Keizers, Koningen , Vorften, en Veldheeren, en van den ondergang Veeier oude adelijke Geflachten te zwijgen, niet zijn voor den algemeenen welvaard! — Zij verzwakte destijds de macht der Natiën, die, de heerfchende krenking gevoelende, elkander het oppergezag door de wapenen betwistten, zij deedt Europa eeuwen lang kwijnen, en maakte eene grieve, welke tot op dezen dag nog niet herfteld is, en wellicht nimmer herfteld zal worden.

Niet minder was het verlies van Schatten, die, langs dezen weg, uit Europa werden weggefleept. Men fchrikt, wanneer men, tot eene kleene proeve

hier-

(§) Zie Millot t. a. f. VI. ü. bladz. 153-