is toegevoegd aan uw favorieten.

De recensent, of Bydragen tot de letterkundige geschiedenis van onzen tyd

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

8a Munter's Berichten van Napels en Sicilien, I. Deel.

dat der Nonnen omtrend 19000 bedraagt : terwyl danby het eerHe getal nog behooren de geestlyken van verfchilienden rang, die door gal anti omtrend op 73000 gereekend worden. Men fchat de inkomflen der geestlykheid op drie millioenen dukaten: reden genoeg in de daad, waarom de pauslyke ftoel zig altyd zo zeer bemoeid heeft, om, door allerhande kunstgreepen, zig zo wel het kerklyk bewind, als het geheele Koningryk van Napels, cynsbaar te maaken en te onderwerpen. Dan, de algemeene verlichting heeft ook hier het gordyn van beguicheling wegge» fchoven ,en alle die geheime kunstftreeken hebben eindelyk niets anders uitgewerkt, dan eene cordaate pooging der Napelfche regeering, om zig van ailen dwang te ontheffen, waarin zy door het voorbeeld des Groothertogs van Toscanen nog meer werd aangemoedigd. Hoe weinig men te Napels de pauslyke banblikfems vreest, waarmede de regeering zo dikwerf bedreigd werd, blykt onder anderen uit zeker berigt van den kundigen Vertaaler aan het flot dezer afdeeling, dat de koning zekere aanzienlyke fom , door den aartsbisfehop van Capua by uiterften wil befproken tot het bouwen eener kapél, integendeel befteedde tot bet droog maaken van de moerasfen te Pozzuoli, om de lucht te

zuiveren, en de akkers te vermeerderen. De kerkdienst,

als ook de hooge en laage fchoolen, waarin de posten van onderwys meestal den priesters en monniken zyn aanbevolen, worden 'door luiheid en domheid genoegzaam geheel verwaarloosd: de geestlykheid gaat de heilzaame verlichting tegen, welke door de kundigfte mannen by het gemeen maaken hunner fchriften verfpreid wordt, als zynde zy al te wel overtuigd, dat zulks het flerkfte raiddel is ter weering van alle geestelyk gezag en onderdrukking; waarom zy ook niet nalaat, alle zulke mannen te vervolgen, gelyk de braave ridder filangieri, fchryver van het voor Napels onfehatbaar werk: la Scienza della legiflazione, van wien de Hr. m. in de voorrede met lof gewaagd heeft, en de hoogl. mario pagano, omhet fchry ven zyner uitmuntende Saggi Politici, daadlyk hebben ondervonden; fchoon de Iaatfte, de zaak ernstig opvattende,zynen tegenftanderen den mond moerde, befchuldigende'hen van inquifitie, welke te Napels eene misdaad van gekwetfte majefteit is. — Eindelyk geeft de fchryver, ten flotte dezes hoofddeels, een kort, dog volledig, berigt ■wegens de geregtshoven, die over de kerklyke zaken beflisfen. In beide deze Iaatfte hoofddeelen geeft de hoogleeraar zo wel blyken zyner oudheid- en letter-kunde, als van zynen onvermoeiden yver, om, op zyne reis, al wat tot onderrigting omtrend het land, hetwelk hy bezogt, dienen konde, te verzamelen, gelyk hy hetzelve met oordeel, onzydig, en op eene zeer aangenaame wyze mededeelt. ^8