is toegevoegd aan uw favorieten.

Ontwerp tot eene algemeene characterkunde.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

-( 76 )-

zonder invloed? Men heeft dikwijls hoog gelopen met de vlijtige opkomst en de aandacht der Natie in hare openbare Godsdienstoefeningen; maar zon dit verfchijnfel niet voor een goed gedeelte te verklaren zijn uit het aanzien en voordeel hier te lande aan een Godsdienftig Charaéler verbonden? Indien het zijnen grond alleen in zedelijkheid des harten had, van waar dan, dat het getal van Kerkfche met dat van brave lieden zoo weinig onder ons geëvenredigd is? Van waar, dat men bij hetzelfde volk, welk in een voorig jaar tot het openbaar gebed ftroomswijze zamenvloeide, in een volgend jaar de Tempels zelfs op den dag van Godsdienst genoegzaam ledig ziet ftaan, enkel door tusfchenkomst van burgerlijke verwarringen, die met den eerdienst van het Opperwezen even weinig te maken hebben, als de Wisfelcours met de Zedenkunde? Wij doen gaarne hulde aan de liefderijke milddadigheid der Nederlanderen, welke als een uitftekende trek van hun Charaéler zelfs door buitenlanders altoos met billijken lof vermeld is geworden (*;; doch moeten wij daarbij niet tevens in aanmerking nemen, deels den aanzienlijken rijkdom der Natie boven de meeste andere volken, eer de weelde hare behoeften nog zoo aanmerklijk had uitgebreid, deels den invloed van bijgeloof en geestlijkheid, welke haar in dien tijd, toen de meeste armen-fondfen en Godshuizen gefticht

zijn,

(*) Zie onder anderen pilati, T. I. p. 187—191.