is toegevoegd aan uw favorieten.

Leerzame en vermaeklijke natuur- en huishoukundige[!] bibliotheek

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

241 Natuur- en Huishoukundige

met even grooten fpoed vooirgaet als ik, zal ik gelooven dac het ftillegt; indien het langzamer voortgaet, of zoo hetzelve dezelfde gezwindheid houdende , nader bij de andere boord komt, zal ik gelooven, hetzelve agteruitvaard; in tegendeel werpt men het anker uit, ik zal zonder eenige moeiten alle zijne newegingen onderfcheiden.

De Sterreku'ndigen hebben den tijd bepaelt van den Omloop der Planeten rondom de Zon , opmerkende hunnen uitgang van een vast punt in den hemel, zoodanig als eene Ster, en hunne wederkeering tot dat zelfde punt. Tot aen den tijd der uitvindinge van de Thelescopen, heefc deze bepaling niet anders dan onzeker kunnen zijn. Men gevoelt, indedaed, hoezeer het gezicht op zichzelven. of geholpen flechts met eene buis zonder glazen , moeste omzwerven in het onmeetlijk ruim. Juliüs Gesar en Gregorius de Xlllde waren dus ook verplicht, groote Verbeteringen te moeten maken in den Tijdwijzer.

Men heeft klaer ontdekt dat de Planeten op zichzelven wentelen , en hoe %'eel tijd zij hefteden ter volvoeringe dezer omwenteling , oplettende op eenige vlakken welken verfchenen en verdwenen in evengelijke tijdsgewrichten. Dat men geene rechte kennisfe heefc omtrent den tijd des omloops van Mercurius en Saturnus, het is dat de een te digt is bij de Zon, en de ander niet genoeg verlicht is. De beurtwisfeling van dagen en nachten, bevestigd dat de Aerde om haren as wenreld , gelijk de opvolging der Jaergetijden bewijst de overhelling dezer zelfden as. Want indien de Aerde zich voordeed aen de Zon in eene toppuntige gefteldheid , wij zouden nimmer meer dan één Jaergetijde hebben , de Lente of de Herfst; wij zouden niet anders kennen dan de Dag-enNach;ëvening, dewijl dat de dag en de nacht altoos raken zouden aen de twee Polen, en geregeld aen elk halfrond het licht en de duisternis geven zoude, gedurende 12 uurtn. Maer dewijl iedere

dag