Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

als'in de voorgaande eeuwen? Zou men niet, in die" oudere tijden, rond uit gezegd hebben: Zie daar een dwingeland! een verrader! een zuiper! enz. Maar is het tegenwoordig niet een vellichte eeuw? Ja! het is zoo! men gebruikt kompiirnenren, en weet zich in zulke bochten te wringen, dat hij die dom is, niets voelen, Cf) hij die flim is, niets zeggen kan! welnu, daar gaan wij weder heen! zoo gaat het! als men den wal wit mijden, valt men in de floot! Zijnde menfchen dan niet met de kop gebruid ? Is het niet eene moeilijke zaak, om zoo het midden te kiezen ?

Dasr ik van verlichte eeuw fpreek, fchiet mij in de gedachten, om tusfeben beiden ééns te vragen, of ik het wel heb? hoe moe: ik die mode-term, verlicht, verftaan ? Ik meende, dat onze eeuw de verlichte heette, omdat men beter over za3ken oordeelde, den mensch, het edelst fchepzel, beter wist te waardeeren; bet goede zuiverer. van het kwaad te fchiften, en omdat men zich meer bevlijtigde, om het verftand van onkundige menfchen te hervormen, en hunne zeden te befchaaven, met één woord, omdat men zich toeleide, om den mensch en de geheele wereld gelukkig te maaken. Maar lieve Hemel ' waar zit dan die verlichting? Wordt van veelen niet alies in 't werk gefteld, om de menfchen dom te houden ? om de verlichting tegen té werken? om ze te fmooren? Moest men in eene verlichte eeuw niet weten, dat de menfchen vrij geboren worden, en derhalven ook vrij dienen te leeven? en dat zij zich alleen in eene Rurgermaatfchappij verëenigJ hebben, om hunne vrijheid veiljg, en befchut tegen geweid en dwang van anderen, te genieten? dat zij niets van hunne natuurlijke rechten kunnen of vermogen af te ftaan, dan in zoo verre het nodig is, om alle hunre krachten als in één brandpunt te veréénigen, om die rechten te handhaaven tegen elk, die zich tegen het welzijn der menfehen verzet, om. het welk uit te voeren elk in 't bijzonder voor zich te onvermogend was ? Moest rAine dat in onzen tijd eerst komen zeggen? en zijn de menfchen dan niet met de kop gebruid, dat zi; hunne eigene natuurlijke rechten en vrijheden, hun. wpraerogativen. als mensch niet begeeren te kennen?

T 3 Ik

Sluiten