is toegevoegd aan uw favorieten.

Nieuwe Nederlandsche bibliotheek, waar in beoordeelingen en berichten van verscheidene boeken en kleindere geschriften benevens eenige mengelstukken, worden opgegeeven

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der Natuur. 87

planten is onder de verfchillende familien der Dieren gedeeld. Het vergif des eenen is een lekker beetje voor het andere. — Eenige gebruiken geheele tonnen vol voedzel, andere leeven van eenige oneen, of van eenige vliegen veele dagen. Eenige vreeten beftendig , andere verduwen langzaamer. Eenige gebruiken vaste , fterke fpijzen, andere willen louter zagt , en week voedzel heboen , zommige llillen den dorst in 't geheel niet, andere (lokken halve emmers vol in. — De meeste eeten planten, andere willen vleesch van andere dieren hebben, en verfcheuren of huns gelijken of woelen de graven der menfehen op, of yreeten het gevonden aas, of vangen hunne buit levendig, en brengen die zelfs eerst om 't leven. — Eenige hebben een fcherpen fmaak , andere likken gaarne, misfchien om zich te' verfterken , aan zout, andere verdokken (leenen, en nog andere fappelooze lighaamen. — Veele verzwelgen hun voedzel in 't geheel, en laaten aan de maag, en de darmen, en de daar in bevindelijke fappen, de fcheiding en verdeeling over; de meesten verbreeken of kaauwen de fpijfen in den mond.

Daar zijn dieren , die de fpijzen voor af wasfehen, of ■week maaken; — andeie laaten de harde bast of fchil vallen-en neemen (legts de kern. — Eenige eeten een tijdlang niet, andere liggen den geheelen winter in (hap; andere kunnen niet een nagt zonder voedzel uithouden. De Acari vegetantes of kaas-wormen hebben eene manier van zich te voeden , welke ook de grootfte Natuurkenners in verwarring brengt. De lengte en gefteldheid van de voedzelbuizen is bijkans bij ieder dier anders. — Alle dieren hebben in den buik eene verblijfplaats voor hunne fpijze, maar bij eenige is het maar enkelvoudig en onderfcheidt zich merkelijk en zigtbaar van de daar aan hangende darmen. — Bij de Vogelen is aan de ftrotdekrop, zijnde eene ruimte in welke de fpijzen liggen blijven, geweekt en tot ontbinding voor de maag vooraf bereid worden. — Men kan dus de krop als de eerfte maag aanmerken. — Andere dieren, bij voorbeeld hoenders , hebben aan den ingang der maag nog eene zoort van zak ot: vóórmaag. De herkauwende dieren hebben vier afdeelingen , de aard-muis of veld-rot heefc twee, de blaeuwe haay vijf maagen; het paard heeft aan de twaalf-vingeren-darm , groote zakken , zoo dat ook deeze als de tweede maagen kunnen aangemerkt 'worden. De meeste dieren behouden de maag beftendig, maar de kreeft bekomt alle jaaren eene nieuwe maag. De Laernea of worm F 4 in