Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

EN ONDERZOEK NAAR DESZELFS OUDHEID. 521

Raymundus lullius, die in het jaar 1315 overleed, heeft de geheele bereiding van fpiegels uit glas en lood, wel is waar naar zijnen trant onduidelijk,maar echter zoo geleerd, dat men ziet: hij heeft de fpiegels gekend (*).

Dat de optifche werktuigen, als Teleskopen en Mikroskopen, in die volkomenheid, w»ar in wij ze thands hebben, den Ouden onbekend geweest zijn, is eene uitgemaakte zaak. Men beroept zich wel op eene oude fcholastieke historie van comestor, in de Abtdy Se'neir, omtrend het jaar 1240, voor welke de Aftronomie , onder het beeld van pt ol em e u s , met eene lange buis of koker naar de fterren ziende , voorgefteld is geweest. Dan , men weet ook, dat de Ouden de fterren met lange holle buizen, maar zonder glazen, waargenomen hebben.

Betreffende de uitvindingshistorie der bovengemelde optifche werktuigen, zal het nier, ongepast zijn, hier eene plaats uit een Werkjen van borElius, dat uitnemend raar is, bij te voegen , omdat zij veel fchijnt op te klaren. De Tijtel van het Werkjen hier onder (f).

„ Thans is het tijd , door onloochenbare getuigenisfen te bewijzen, dat een Burger van Middelburg de waare uitvinder der verrekijkers en vergrootglazen zij."

„ Wij Burgemeesters, Schepenen en Raad der ftad Middelburg in Zeeland, hebben johan nes. zaciiarides, die in onze ftad de optifche werktuigen, (Confpicilia, niet brillen) vervaardigt, — tweeënvijftig jaaren oud, — vernemen en verhooren laten ; gelijk ook sara goedarda, die in het huis het gouden kruis, in de binnenfte poort der ftad woont: wat zij, naamlijk, van de gemelde zaak wisten, wie eigenlijk in de gemeide ftad de lange kijkglazen ( Confpicilia- longa~) of Teleskopen mankte ; waar op zij het volgende geiindwoord hebben:"

„Bovengemelde johannes zaciiarides zeide: deze Teleskopen had zijn vader, zaciiarias johannides , het eerst uitgevonden en gemaakt,'t welk, gelijk'hij dikwijls gehoord had, in deze ftad , omtrend het jaar 1590 gtfehied was. — Doch het langfte Teleskoop, in dien tijd , was niet over de vijftien of zestien duimen lang geweest. Hij verzekerde , dat toenmaals twee dergelijke werktuigen, het eene aan Prins mauritz, en het andere aan den Aarts-Hertog

al-

(*) Men zie dorndorffs Antipandora, II. 541.

(f} De vero Tehscopü inyentore , cum brevi omnium cenjpiciliorum historici , übi de eorum cnnfeSione et ufu , feu dc efetlihus a^itur, nuvaqae qiazdam circa ea prop :runtur ■ ncctsfit etiam centu ia obfervaüonum microJfoópicarum,, antliore petro eorello , Rcg'r Christianispm Cotiftliatio et Medico ord'inanó. ttci^a Comilum, 1655, 4- $• 2-9'

Kk 5

Sluiten