is toegevoegd aan uw favorieten.

Verhandelingen, raakende den natuurlyken en geopenbaarden godsdienst, uitgegeeven door Teyler's godgeleerd genootschap.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zedelyke vryheid. 37

woord aan een Provinciaal Pag. 753. gevraagd, waarom een menfch, als hy meefler is in zyn eigen huis, zich zeiven niet onverfchillig maakt omtrent zyne hartstogten, en waarom dan fmert of droefheid niet op zynen wenk verdwynen? Want fchoon de ziel heerfchappy voere over haare daaden, zy kan evenwel de werkingen van haaren wil uit geen louter niets voortbrengen, noch die, welke reeds beftaan, oogenbliklyk doen verdvvynen, maar heeft tot het vormen of veranderen derzelven verbeeldingen of voorftellingen en beweegredenen nodig , welke zo fterk en levendig" zyn konnen, dat haare kragten te kort fehieten, om dezelven zo fpoedig als wel nodig zyn zoude te vernietigen , of zelfs te verminderen , aangezien het innerlyk bezef en de gezonde reden duidelyk bewyzen , dat haare vermogens eindig of beperkt, en niet in ftaat zyn alles voort te brengen, zo dra zy flegts beginnen te werken.

Maar hier tegen komt men nu met dit onwederlegbaar bewys op : indien de kragt der ziel , door welke zy werkt, van de voorftellingen of verbeeldingen niet afhangt, heeft zy ook geene evenredigheid tot dezelve; dus zal de ziel door deze haare kragt ?.an de beweegingen der hersfcnen, en de daar mede verknogte voorftellingen of geen den minften weerftand bieden konnen, of zy zal die allen, hoe fterk ook, even gemakkelyk wederftaan. Op even dezelfde wyze heeft de groote Leibnitz willen aantoonen, dat de ziel door haar eigen kragt het lighaam niet in beweeging brengt, dewyl het niet te begrypen is, E 3 waar-