is toegevoegd aan uw favorieten.

Verhandelingen, raakende den natuurlyken en geopenbaarden godsdienst, uitgegeeven door Teyler's godgeleerd genootschap.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ZEDELYKE VRYHEID. $?

kant te beweegen , en wat van dien aart meer is.

Indien nu Spinoza, of iemand anders, de daaden der menfchen aan eene volftrekte noodzaaklykheid onderwerpt, zal hy zekerlyk niet weeten, wat hy wil: Want al wat op die wyze noodzaaklyk is, daar van kan het tegengeftelde, in onze gedagten zeiven, geen plaats hebben. Iets van dien aart wordt nooit veranderd , gelyk een driehoek nu nog dezelfde eigenfehappen heeft als voorheen; zulke dingen zyn en blyven in eene zaak, gelyk in een cirkel alles, wat men van een cirkel zeggen kan ; maar dat het zo niet is met der menfchen daaden, blykt genoegzaam hier uit, dat de menfch overweegt wat hem te doen of te laaten ftaat, en zyn voorneemen verandert. Wie toch, die maar eenig gezond verftand bezit, zal ftaande houden, dat Spinoza, al wat hy deedt, zo noodzaaklyk deedt, als tweemaal twee vier is.

Zelden echter komen zelfs de vyanden van den Godsdienfl: tot die onbefchaamdheid; doorgaans houden zy zich verzekerd dat het genoeg is, om de vryheid uit het menfchelyk leeven weg te neemen, indien zy bewyzen konnen, dat de verkiezing en de befluiten van den wil afhangen van de gefteltenisfe des lighaams, of ook van de voorftellingen der ziel: zelfs fchynen ook die bewysredenen, waar mede fommigen toonen willen dat de menfch niet werkzaam maar lydelyk is in 't geen hy wil, daarop uit te komen, dat de werkingen van den wil bepaald worden door de beweegingen der hersfenen, en de daar mede

H ver-