is toegevoegd aan je favorieten.

Verhandelingen, raakende den natuurlyken en geopenbaarden godsdienst, uitgegeeven door Teyler's godgeleerd genootschap.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ZEDELYKE VRYHEID. I25

geesten in beweeging zyn, ftuit een nieuwe daad van den wil deeze beweeging, of verandert haare rigting. Dus zyn de dierlyke geesten flegts werktuigen, daar de wil zig van bedient, om de daad voort te brengen, geenszins de uitwerkende oorzaak van de daad , en nog minder van de bepaaling des wils, die de eerfte beweeger is. Ik ken de betrekking niet , die er is tusfehen de bepaaling des wils , en de beweeging der dierlyke geesten, welken de wil tot zyne werking doet tusfehen beiden komen, als ik myn arm opligt. Doch ik weet, dat hier eene betrekking is, om dat anders de daad van den wil haare uitwerking niet zou voortbrengen. Indien men uit ondervinding of waarneeming toonen kon, dat de bepaaling des wils het voortbrengfel is van eene voorafgaande beweeging der dierlyke geesten, zou de vryheid van den wil in duigen vallen, en de ziel, die thans voor eerfte werker gaat, zou in 't geval zyn van een Mufikant, wiens Clavecimbaal hem noodzaakte een Symphonie te fpeelen, of liever die zelf fpeelde met zyn handen. — Hoe! De dierlyke geesten , welker beftaan men in gefchil getrokken heeft, die, zoo men zegt, hunnen oorfprong neemen uit onze vogtcn en ons vocdfel, zoo dat zy behooren tot de ftoffe, die voor werkeloos en lydelyk bekend ftaat. — de dierlyke geesten zyn zoo kunftig, dat zy daaden van den wil kunnen voortbrengen. Volgens de onderftelling der Nootlotdryvers hebben zy het, zeker, vry drok. Zy gaan den wil voor, zy baaren den wil, zy volgen hem, zy veranderen hem, zy maaken zyne bepaalingen, en voeren, wyders,uit

Q 3 het