Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Dog de

meesten onder hen hadden Hoederleie leer, eene geheime en «penbare.

Tot de eerfte kunnen de verborgenhedenworden betrokken.

Oorfprong derzelver.

426 DE GEVOELENS DER OUDE WYSGEREN

Dan, behalven dezen godsdienst van ftaat, vinden wy by alle meer befchaafde volkeren ook eene geheime leer, welke men zorgvuldig voor 't gemeen verborg, wyl dezelve van dien aart was, dat er de gevestigde begrippen van den godsdienst door wierden tegengefproken.

Dus hadden de meeste Griekfche Wysgeren twederleie manier van onderwys, waarvan de eene voor 't volk, maar de andere voor meer gevorderde of getrouwe aanhangeren hunner meesters gefchikt was (V).

Inzonderheid breng ik tot die dubbele leer de zogenaamde verborgenheden of myfterien, by de gehele befchaafde waereld eertyds ingevoert, van welke hier iets gezegt dient te worden , om dat ze te befchouwen zyn als wysgerige in {tellingen, van de volksbegrippen zeer veel verfchillende; om dat vele onder de Griekfche Wysgeren ingewyden waren, en dus de denkbeelden, door dezelve hen bygebracht, verder hebben kunnen voortplanten; en eindelyk, en wei voornamelyk, om dat ze zeer beroemt waren wegens de meer uitgeftrekte én redelyke uitzichten, welke die ingewyden kregen in den Haat der menfchen na dit leven.

Warburton heeft zeer breedvoerig zoeken te betogen, dat de verborgenheden, uit Egypten oorfprongelyk, en daarna van de wetgevers zelfs in de landen welke zy befchaafden inge voert zyn, ten einde het

ge-

(0) Dit onderfeheid is door niemand breedvoeriger en geleerder betoogt dandoor Bisfchop Warburton, hoewel hy hier en daar zekerlyk te verre gaai.

Sluiten