Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

regeeringsvorm zelf werd voordgebragt. Maar daarenboven: wat moet men- verwagten van wetgevingen, waarin, of in het geheel de zedekunde niet in aanmerking komt, of zig fchikken moet naar het plan des wetgevers, gelyk te Sparta — of waar zy zeer gebrekkig en door de groffle afgodery en bygeloof bedorven is, gelyk te Athene. Mozes had zulke gezonde denkbeelden van zedekunde en godsdienst, en zulk een doorzigt in het verband tusfchen burgerlyke en zedelyke deugd, dat hy juist daardoor in ftaat was, om de verborgenfte bronnen van nationaal geluk daar te doen vloeien , waarze voordeel aanbragten, en in tegendeel de door anderen onopgemerkte ftroomen van verderf, of te doen opdrogen, of afteleiden. Het is tog eene zeer gegronde aanmerking , welke plato (1) en cicero (2) reeds gemaakt hebben, dat de godsdienst aan de betragting van veele pligten der burgerlyke en menfchelyke gezelligheid eene verbindende kragt geeft, welke de burgerlyke wetgeving aan dezelve of in 't geheel niet kan toevoegen, of ten minden niet zonder merkely-

ken

(1) de Legib. L. iv. verg. ook mahlü de la Legijlation L. IV. c. 2.

(2) de Legib. L. II. c. 7. Sti igitur hoe a principio perfuafum civibus, dominos esfe omnium rerum ac moderatores Deos, eaque, qua gerantur, eorum geri vi, ditione, ac numine; eosdemque optime de genere hominum mcreri, et, qualis quisque fit, quid agat, quid in fe admittat, qua mente, qua pietate colat religiones, intuerii piorumque et impiorum habere rationem. His enim rebus imbutx mentes haud fane abhorrebunt ab utili et a vera fententia.

Gg 2

Sluiten