is toegevoegd aan uw favorieten.

Vaderlandsche bibliotheek van wetenschap, kunst en smaak.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ftj2, WAARNEEMING, ENZ.

ren ten platten lande, of van welken onze velden, heuvels en daalen overvloeien; welker onderfteld gebrek een' kustbaarcn invoer uit verre gelegen landen heeft veroorzaakt van 't geen wij, beter naar onze oogmerken gefchikt, zeiven te huis hebben, door de kennis en het gebruik van welke voortbrengfelen, veele kosten zouden kunnen befpaard, en veele noodwendigheden meer gemaklijk verzorgd worden.

Ik wil dit nu flcchts door een enkel voorbeeld bewijzen. Men verbeeldt zich, dat 'er niet gemaklijk eene genoegzaame hoeveelheid eetbaare Olie uit eenige Plant, in Engeland groeiende, zou kunnen bereid worden. Doch dit is eene verkeerde onderftelling. Fijner en zoeter Olie kan geen Gewest verfchaffen, dan dien, welken wij met weinig moeite en kosten, voor ons zeiven kunnen bereiden.

De hoogöpfchietende, jaarlijkfche Zonnebloem-plant zal dit bewijzen. Haar zaad, gekneusd en geperst, levert eene Olie, die zoo zoet en fijn is, als de beste , die wij uit Florence invoeren. Mostaardzaad geeft ook veel Olie; maar zij is veel minder van waarde,

dan die van Zonnebloemzaad. Van een fchepel

van dit laatstgenoemde Zaad, kan één gallon, dat is, drie Amfterdamfche mingelen, Olie getrokken worden; en zulks nog met dit voordeel, dat men die Olie, ten allen tijde, uit het gemelde Zaad, zoo wel versch als gedroogd, kan haaien. Ook is het overblijfzel van het Zaad, nadat de Olie 'er uit geperst is, van een voortreflijk gebruik, om zwijnen, gevogelte, enz. te voeden en vet te maaken.

Maar behalve deeze nuttigheden, is de groeiende

Plant zelve van uitneemenden dienst. Men heeft

beweezen, dat nagenoeg twintigmaal zoo veel zuivere gcdcphlogislicctrde lucht, in den tijd van vier-en-twintig uuren, bij helder en klaar weêr, uit eene enkele Plant uitvloeit, dan een mensch in een bedorven en onzuiveren ftaat, in dien zeiven tijd, uitwaasfemt. Hierom behoorden lieden, die dicht beflooten , kwaaüjk geluchte en ongezonde plaatfen bewoonen , op de aankweeking van deeze Plant zeer gefteld te zijn!

OVER