Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

522 OVER. DE VRIJHEID VAN DEN DICHTER

van deze fluimering is een gevoelloze toeftand , een langzaam verderven van alle waare verdienden. Evenwel is deze kwaal niet altijd ongeneeslijk. De mensch is dikwijls zwak,om lat hij zijne krachten niet kent. Hij kau dikwijls de verhevener vreugde ontbeeren, omdat hy ze nooit geproefd heeft. Hem tot het gevoel van zijne waarde te verheffen , en hem door waardiger genot te doen walgen van de laage voldoeningen der ij felheid en dierlijke zinlijkheid, dit is de gewigtigde bezigheid der echte befchaaving, zonder welke alle andere befchaaving , niet dan klatergoud is. En hier vertoont zich dc waarp verdiende der kunst in haare groote. Zij ver-

fobijnt in een eerwaardig gezelfchap — naast den

Godsdienst en Vaderlandsliefde.

Deze drie hebben de beilemming gemeen , om de hartstogten te veredelen , een doel , Welk zij zich niet behoeven te fchaamen. De mensch is al te afhanglijk van de voorwerpen , die hem omringen , dan dat hij voor die verhevene rust vatbaar zou wezen, die alleen aan de Godheid eigen is. Hartstogten waren van ouds af, eene behoefte der menschheid, en zij zullen het ook in haaren volmaakden daat blijven. Deze hebben de Üuimerende zaaden der edellle werkzaamheid ontrold, het welk eene rijkelijke vergoeding is voor alle ongelukkige gevolgen van haare buitenfpoorigheden. Zij waren de trappen , langs welken de zinlijke mensch zich van de llavernij der dierlijke driften tot eene hoogere volmaaktheid opbeurde; en nog heden ftraffen zij vaak haare verachting aan den genen, die zich waant, zuiver geest genoeg te zijn, om haar te kunnen ontbeeren.

De weldaadige uitwerkingen van een godsdienftig en burgerlijk Enthufeasme zijn doordraaiend, en het beneemt niets aan haare waarde, dat zij beiden fomtijds in geestdrijverij verbasterden- Licht en warmte in de gelukkiglle evenredigheid blijven altijd het Ideaal der menschlijke volmaaktheid. Van dezen kant befchouwd, is het Msthetisch Enthufiasme, of het verfi|nde kunstgevoel, ondertusfehen min gevaarlijk, dewijl men aan hetzelve juist het krachtigst middel tegen dergelijke buitenfpoorigheden, te weten, de vorming van den Smaak te danken heeft. Doch tevens zijn de nitwerkzels der Kunst ook min glinderend. Haar invloed ontdekt zich dikwijls eerst in de verst afzijnde gevolgen, en even

dit

Sluiten