Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VAN KEIZER LEOPOLD II.

de bisfcboplijke gerichten appelleeren kan, en waaraan de kloosters onderworpen waren, werd door leopoid toegedoten. Hij onderwierp alle geestelijken, monniken en nonnen, aan het rechtsgebied en het opz cht der bisfchoppen , en fcheiddc dezelve van alle verband met hunne Generalen, die te Romen rehdeeren- fchafte een aantal van mannen- en vrouwenkloosters' af en bepaalde hunne inkomlten , tot opvoeding van de jeugd ; ook vernietigde hij het patroonrecht door het geheele land, en beval, bij elke vacature, die kandidaten te verkiezen, die in hun onderzoek de beste bewijzen van goede gefchiktheden gaven. Hij liet eene vergadering van Bisfchoppen houden, om de misbruiken in de kerken af te fchaffen , en de éénvorm-gheid in de kerkelijke tucht, in den godsdienst, in het volksöuderricht, en in de christelijke morale en theologie te bewerken. Leopold toonde door dezen Hap dat hij den eenigen en zekerden weg kende, om de Kerk te reformeereu, en gaf aan alle vorften hier door een voorbeeld. De Roomfche Stoel vond zich dus in zijn gevoeligst en zwakst deel aangetast, en bragt hemel en aarde in beweging. De monniken fmeedden oproeren, vooral in de landdeden. Ondertusfchen werden de aften van het nationaal Sijnode door den druk bekend; aan het razende volk werd vergundt, op hunnen bijgeloovigen trant, zekere beelden te verëeren, en misfeüjke procesfien te houden, op zekere plaatfen, omdat dwang geen middel is, om het volk te verlichten. Zeer zeker zullen de gedrukte acten der Sijnode volkomen haar doel bereiken, wanneer de verbeterde onderrichting der jeugd in de feminarien, in de ingevoerde landfcholen, en indituten van opvoeding; wanneer de vrijheid der drukpers, en de inrichtingen van leesgezelfchappen , en het lezen van vreemde boeken, hunne werking onder het volk zullen gedaan hebben. Alsdan zullen de gefmeedde oproeren de werkzaamde van alle aftendukken worden, om het volk tegen alle bijgeloovige misbruiken, en derzelver werkmeesters te behoeden niet alleen, maar om het zelve daar tegen te verbitteren. De duisternis wordt nooit beter gekend, dan wanneer zij tegen het licht wordt overgedeld. De blinde tegendand van den Roomfchen Stoel in deze verlichte eeuw, werkt fterker en fneller voor de goede zaak, dan de groote hoop denkr.

De

Sluiten