Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HARMONICON GENAAMD. 519

phonie) beftreeken, en door deze rol, in plaats van eene ftrijkftok, liet in beweeging brengen; intuslchen bleef de toon fteeds ruuw, zweemende veel na dien van eene lier. Uit dien hoofde gaf ik dan ook deze proef op, en liet in het algemeen het denkbeeld varen , om een ftrijkftok te pas te brengen, dewijl de klokken, aan klavieren vast gemaakt, door eenen al te zwaren en loomen hefboom aan de ftrijkftok moesten gebragt worden.

De Dresdener foort van klavieren , gelijk die van hessell en dusseck te Berlijn, bleet voor mij nog fteeds eene verborgenheid, die mijne nieuwsgierigheid opwekte. Ik vernam toevallig van eenen Franschman dat zijn vader de Harmonica met de handen fpeelde , wel zonder klavieren, maar door middel van een daar over gefpreid ftuk laken. Ik had reeds allerlei ftoften aan klavieren vast gemaakt, als kurk, leder, fpongie, zijde en allerlei foort van harsten; niets van alles evenwel voldeed aan mijne verwachting. Dit bericht bragt mij thands op het denkbeeld, om zeker loort van laken, gelpannen over verfcheide onderlagen, te gebruiken , ten einde alle de klokken geluid te doen geven. Verfcheiden proeven met hefboomen, die wegens hunne famenltelling niets deugden, mislukten, tot dat ik 'er eindelijk een tot ftand bragt, die wezenlijk de eenvouwigfte, gemaklijkfte en veiligfte is. Het klavier van röllig, of liever van wagner is gewishjk met van dezelfde inrichting, maar kan ook bezwaarlijk zoo gefchikt wezen. Mijne Harmonica kan 24 uuren lang befpeeld worden, zonder dat zij op nieuw behoeft vochtig gemaakt te worden. Ik heb daar te boven oin de regelmaatigheid en zekerheid van den omloop te bevorderen , het kleine rad , dat geene werktuiglijke betrekking had en aan den kegel of rol zeiven was vast gemaakt, verworpen, naar dien het te gezwind moest getreden worden, wilde men het in beweeging houden; daar tegen heb ik een groot rad aangebragt, dat eene gelijkvormige beweeging bewerkt, welke door middel van eenige fchijven in den kegel , eenen meer langfamen omloop veroorzaakt. Van buiten, nogthans, ontdekt men niets het minste van dezen werktuigkundigen toeltel.

Nu kwam het 'er nog op aan , om de overige gebreken te verbeteren, zoo dat men rasch zou kunnen fpelen Kk 4 en

Sluiten