is toegevoegd aan uw favorieten.

Algemene konst- en letter-bode, voor meer- en min-geoeffenden: behelzende berigten uit de geleerde waereld, van alle landen.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(116)

de Heer L. in de Verhandelingen der Hollandsche Maatschappy der Wetenschappen te Haarlem, ene Afbeelding en Beschryving in 't Hollandsch mede, (gelyk hy een en ander ook, in het Fransch, by zyn Anatomisch Tractaat voegde) van het instrument en de Werktuigen, door hem uitgedacht en tot het ontleden gebezigd, als mede van de wyze, op welke hy de kragt zyner Vergrootglazen bepaald heeft.

Te midden van al dien arbeid, welke nog aanmerkelyk vermeerderd wierd door de Briefwisselingen, welke hy met verscheide personen van aanzien en grote Geleerdheid, gedurende vele Jaren, onderhield, wist hy nog middel te vinden, om een groot deel van zynen tyd af te zonderen, en, gelyk in de Voorrede van zyn meergem. Anatomisch Tractaat te zien is, zyn grote vermogens van geest ook nog ten dienste en wezentlyken nutte van zyn Vaderland te besteden; hoe zeer die grote man, gelyk men uit zyn eigen gezegde aldaar moet opmaken, in deze zyne edelsartige poging, in plaats van eer en genoegen te behalen, zig niet weinig tegenstrevens en verdriets veroorzaakte.

Gedurende de laatste 15 of 20 Jaren zynes levens, vermeerderde de Heer Lyonet, den reeds by hem voor handen zynde schat van Liefhebberyen en Konstgewrogten, met een Kabinet van Schilderyen , waar van hy meer dan 560 stuks, en onder dezen een aantal schone stukken der beroemdste Nederlandsche Meesters, verzamelde. Hy deed zulks ook met oogmerk, om zig by aanhoudenheid enig werk te verschaffen, wanneer de door ouderdom afslytende vermogens .weiniger inspanning en vermoeying toelieten. In der daad, zo gewoon was hy om steeds aan zynen geest enige bezigheid te geven, dat hy, onder het graveren, nog Hollandsche Vaersen maakte. En deze werkzame geaartheid bleef hem by tot kort en omtrent 14 dagen voor zyn overlyden, wanneer hy van ene ontsteking in de Borst wierd aangevallen, die, schoon voor 't uitterlyke genezen, egter in hare gevolgen oorzaak van zynen dood was.

Hy was een vriend van allen die Kunsten en Wetenschappen oeffenden en beminden. Van zyne jeugd af aan is zyn gedrag altyd onberispelyk geweest. Hy was uit overtuiging een Christen, beminde de deugd, de Godsdienst en zyn Vaderland opregtelyk, en kwam daar altoos opentlyk voor uit. Niets nog niemand was in staat, hem dien aangaande te doen veinzen; hebbende altoos voor een grondregel gehad, niets opzettelyk te doen, 't geen eer, plicht of geweten,enigzints kon kwetzen.

Naar waarheid kan men zeggen, dat Geleerdheid , Kunsten , Wetenschappen, byzonderlyk die der Natuurlyke Historie, Vaderland en ware Godsdienst aan hem verpligt zyn, en niet weinig aan zyn dood verloren hebben; in een woord, dat hy zyn Vaderland tot ongemene ere strekt.

Ten Slot zullen wy hier byvoegen, dat de Heer Lyonet de nog overig zynde Exemplaren van zyn voorgem. Anatomisch Tractaat, met alle de daar toe behorende keurlyke platen, niet alleen door hem zelven getekend, maar ook, tot alle de daar by zynde Letters en Cyffers incluis, gegraveerd, gelegateerd heeft aan zynen Neef, den Here S. E. Croyset, Secretaris der Posteryen van Holland, die hem in zyn Post van Secretaris der Cyffers is opgevolgt; en aan wien hy insgelyks, by Erfbestelling, een ongedrukt werk besproken heeft, welk hy nog hoopte uit te geven, onder den Titel van;

Oeuvres mêlées sur les Insectes, vervattende alle de merkwaardigste nasporingen en ontdekkingen, die hy, zedert lange Jaren, over de insecten, omtrent den Hage gevonden wordende, nevens derzelver gedaante verwisselingen enz. gedaan had, en waar by nog gevoegd is, een Essai Anatomique, sur la Chrysalide et la Phalène de la Chenille, qui ronge le bois de Saule.

Een en ander was de Heer Lyonet eerst van voornemen, om, op dezelfde wyze als zyn Anatomisch Tractaat, te volvoeren: dan op zyn 60. Jaar ene belemmering aan 't gezigt krygende, vond hy zig, van dien tyd af, genoodzaakt om dit werk te staken. Ondertusschen was het Essai Anatomique reeds in dien tyd vervaardigd , en beide de werken, geschikt om een 2de Deel van zyne Traité Anatomique uit te maken, zyn geheel afgeschreven en te zamen verrykt met 54 Afbeeldingen, allen door den Heer Lyonet zelven getekend, en waar van 'er reeds een groot aantal onder zyn opzigt gegraveerd zyn. Ook vernemen wy met genoegen, dat de Heer Croiset, die, gedurende 36 Jaren, gemeenzaam en in 't diepst vertrouwen met den Heer Lyonet heeft omgegaan, hem dalyks zien werken, en die gevolglyk zyne manier van tekenen grondig kent, gelyk hy ze in vroeger Jaren zelve nagevolgt heeft, zyn best zal doen, om de Platen, welken 'er nog aan ontbreken, in 't koper te doen brengen, op ene wyze, die aan de vorige beantwoord, en om vervolgens deze beiden Werken, welke gewisselyk zeer belangryk voor de Natuurlyke Historie zyn zullen, den Liefhebberen derzelve door den druk, mede te delen.

Aan den Schryver van den ALGEMENEN KONST en LETTERBODE.

Myn Heer!

Ik vinde, in een uwer vorige Nrs. zo my voorstaat Nr. 16. wegens den bouw en het betrekken van zekere Kapel of Kerk, in Londen, het Nieuw Jerusalem geheten, door ene Mystike Secte, zynde Swedenborgianen, gewag gemaakt. Weliigt zal het uwen Lezeren niet onaangenaam wezen, iets naders van deze Secte, of, zo gy wilt, dit Genootschap, te weten: zie hier dus 't geen ik daar omtrent in een kortlings uitgekomen Hoogduitsch Maandstukje ontmoette.

De Swedenborgianen schynen dezelfde Dwepers te zyn als de Aanhangers van het zogenaamd dierlyk Magnetismus: of die zig insgelyks Eendrachtsgezinden noemen. Het Genootschap van deze soort, te Stockholm, over 3 of 4 Jaren opgerigt, vinde ik onder den naam van het SwedenborgiaanschMagnetistisch Genootschap aangehaald: 't welk in het Jaar 1786. een zeer zonderlingen Brief, in 't Fransch geschreven en zedert ook in 't Zvveedsch uitgekomen, door geheel Europa deed verspreiden. Ook vind men in zeker Zweedsch tydschrift van 23 Novemb. 1787. een Brief ingelast van den Hofraad Bökmann, uit Karelsruhe, aan den Vryheer Silfwerhielm, Kapit. der Koningl. Lyfwagt, en Stigter van een Eendrachtsgezind Genootschap te Stockholm, welke brief, schoon eenzydig opgesteld en vele onwaarschynlykheden behelzende, nogthans enig licht verspreid over de Voorstanders van het Magnetismus, aan verscheidene oorden der waereld, Onder

tus-