is toegevoegd aan je favorieten.

De welmeenende raadgeever.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

( 333 )

en ongeloovigen met eenen ijver ja woede, die alle begrippen te boven gaat, en die de menfchlijkheid ontëerde, zonder dat men wist, wat men geloofde, wat waarheid of onwaarheid was.

Eindelijk behaagde het den menfchlievenden Hemel, het menfehdom van deze duifternis en van dezen gewetensdwang te verlosfen. De dageraad en het licht gingen op, door de herfteiling der wetenfehappen, de Hervormers hei fielden de rechten van den mensch ten dezen, en welke pogingen de heerfchzucht en het geweld, ge. voegd met de onkunde, ook aanwendden, zij hebben niet kunnen verhinderen, dat het licht is doorgebroken, en meer en meer doorbreekt.

Wenfchlijk ware het geweest, indien de hervormers en derzelver opvolgers, aan hunne gronditellingen getrouw, in het verlichten der wereld waren voortgegaan; maar de verfcheidenheid van gevoelens verwekte dra op nieuw verdeeldheid van gezindheden, en men floeg fpoedig weder over tot die verkeerde middelen, die zoo doodlijk voor de waarheid en godsdienst, en voor de waare eenigheid des geestes , geweest waren. Dra matigde men zich beflisfenda uitfpraken aan, dra fchermde men met het gezag van menfehen, als of onze vaderen voor ons gedacht, voor ons de waarheid opgefpoord, en alles ten dezen afgedaan hadden, zoodat alles, wat van hun min of meer afweek, als nieuwigheden moest aangemerkt, en zonder verder onderzoek verworpen wordenen dewiil men, volgends de Proteftantfche grondregels' ten minlten (niet overal, die dwangmiddelen kon gebruiken, of die duifternis van onkunde en bijgeloof weder invoeren, die in vroeger eeuwen een zoo geducht als heilloos middel geftrekt hadden voor eene heerfchzuchtige geestelijkheid, fcheurde men zich in partijen die tot heden toe niet verëenigd hebben kunnen worden!

Zie daar de menfchelijke hulpmiddelen, en derzelver ongelukkige gevolgen; daar zij door dwang en vrees eenheid bewerkt hebben, onkunde en gewetens heerfchappij; en daar zij geen dwang en vrees hebben kunnen gebruiken, fcheuring.

Laat ons nu het oog naar jesus en de Apostelen wenden. •

T t 3 De-