Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

28

Verklaaring over Johannes

Lightfoot en Schoettgen hier by aanmerken, eene vergrootende manier van fpreeken, (Hyperbole) die in de Joodlchc Schriften zeer gemeen is. Soortgelyk eene fpreekwyze ontmoeten wy Matth, VIII: 34 alwaar wy leezen, dat de gebeele flad Jesus te gemoete gegaan is, dat is, byna alle de inwooneren van dezelve, zoo dat 'er maar zeer weinigen achterblecven.

vers 20. Er waren ook onder de geenen ■ fommi-

ge Grieken. In het Nieuwe Teftament betekent byna overal de Heidenen. Daarom was Maldonatos met alleen, die dit ter eere van den ouden Latynfchen overzetter moeft doen, van gedachten, dat Johannes hier ïnsgeiyksvan Heidenen fpreekt, maar van dit «evoelen waren ook Camerarius, Grotius, Lightfoot, Vossius, (Harm. Euang. de pasfione Cbrifti kb. I. cap. 5. §. 6.) Salmasius, Calovius en Zeltner. Dan, dewyl dit wat moeylyk viel om te begrypen, viel Caojus, Obf. in N. T. cap. 31. p. 232 fqq. op het denkbeeld, dat men er Heidenen door te verftaan hadt, die tot den Joodfchen Godtsdicnft waren overgegaan; het geen ook door Suicerus, in zynen Tbefaurus Ecclefiajlicus, 1' l'p- 1090 fqq. als mede door Wolf, wordt toegeftemd. Anderen hebben zelfs bepaald, hoedanig eere loort van bekeerde Heidenen dit geweeft zy,te weeten, zoogenaamde profelyti portee, dat is , Menfchen in het Heidendom gebooren en opgevoed, die wel hunne afgoderye verlaaten hadden, cn, met de Jooden aan den eemgen waaren Godt geloofden, maar evenwel onbeinecden blecven. Van dit gevoelen is Gerharo, Lange, Rusz en Lampe ook gewcell.

Ikvinde my genoodzaakt, om aan geene van deeze gevoelens myne ftem te geeven, nademaal Johannes zelt my leert, wie hy door deeze ?**»*{ verftaan heeft. Tewceten, kap VII: 35. gaf hy deezen naam aan de Jooden, die onder de Heidenen woonden; gelyk ik bv die plaatze duidelyk genoeg getoond hebbe. Wat zoude ons bewcegen, om hier aan dezelfde uitdrukking eenen anderen zin te hechten? daar immers ei"-enlyk geene benaaming van eenen Godtsdienft, maar van een

Volk

Sluiten