Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

-Z6 R E I Z E DOOR EUROPA

de ontdekking van de kaap de goede hoop zou bevorderen , die den handel cn der magt van de Venetiaanen den ecriten fchok gaf, gelijk bet traktaat van Cambray, in het jaar 150S, den tweeden. Op deze kaart is de kaap de goede hoop dadelijk aangewezen, met eene aanmerking daarbij, dat in het jaar 1420 een fchip tot daar gekomen is. All' de aanmerkingen , waarvan er overal redelijk veelen zijn, zijn in het oud Vcnetiaansch, eenen tongval van het Italiaansch , gefchréven. Zo Bosfoh , of het kompas, word hier dikwijls genoemd. Het zonderbaarfte is, dat hij eb en vloed door de aantrekking der zonne en der maane, virtu attractiva [aantrekkende kragt], verklaart; dienvolgens was deze dclling lang voor newton hekend. Zweeden is op de kaart niet zeer groot, waaruit zommige geleerden een bewijs willen trekken voor het afnemen van het water. Maar, hoe ver mauro ook in de aardrijkskunde was, kon hij egter, in een' tijd, dat geen briefwisfeling, geen gezantfehap , noch geen post en handel ingerigt waren , de waare ligging van Zweeden voorzeker niet nauwkeurig kennen; dit ziet men ook uit zijne bijgevoegde aanmerkingen , bij voorbeeld, dat de zee bij Pruisfen door de menigvuldige vloeden, die zig daarin ontlasten, bijna zoet is. Hij dek Scandinavië, als een klein eiland van Suetia en Gothia afgefcheiden; dit Scandinavië ligt westwaard van Zweeden cn Noorwegen,, cnhccïï eene dad, Rost abo genoemd. Het verwondert mij, dat zo veele Franfche reizigers, inzonderheid de groote fterrenkundige de la lande, deze kaart, die der oude aardbefchrijvingc zo veel Jjcht geeft„ niet geraadpleegd hebben; maar deze zag zo veel naar den hémel, dat hij zig geen tijd gaf, om met aandagt tc zien

Sluiten