is toegevoegd aan uw favorieten.

Onderzoek nopens den oorsprong [...] der zedelyke verplichting, volgens de leiding der algemeene rechtsgeleerdheid.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

58 Algemeene I, Afd.

dighcid en der zedelyke verplichting verre en buiten ons te zoeken.

Maar is de reden iu ons iets anders dan ons zelve , onze ziel, ons verftand; of begrypt men, dat de mensch zich zeiven eenen ftrengen plicht kan voorfchryven ? Kan hy zich zeiven ten wergeever en ten regel zyn ? Of is het niet veel eerder eene ongerymde en tegcnftrydige onderneeming, in een en 't zelfden wezen, het gezag eens opperheers, om zich zeiven wetten op te leggen , te willen vereenigen met de afhangelykheid eens onderdaans, om verplicht te worden zich zeiven te gehoorzaamcn?De eigenlyk gezeide verplichting, is onafhangelyk van den wil van hem, welken zy verbindt. Indien zy naar zyn welbehaagen geboren wordt of verdvvynt, verdient zy niet meer dezen naam.

Doch, volgens de Helling,welke in gefchil is, is het de mensch, die zich zeiven beveelt te handelen op eene zodanige wyze. Hy kan derhalven, wanneer het hem goeddunkt, een juk affchudden, 't geen het uitwerkzel zyner keuze is. Ais dan verdwynt alle denkbeeld van verplichting: want gelyk een oud wysgeer opmerkt, niemand, indien men geheel naauwkeurig vvilfpreeken, js zich zeiven iets verfchuldigd. (*) Al wie plicht

O) Nemo fibi debet.. . hoe verbum debere non habet nili inter duos locum Senec. de Benef. L. V , C V i'. Dit verhindert niet, dat men in de zedekunde niet zou kunnen zeggen, dat de mensch groote plichten jegens zich zeiven te betragten heeft. Doch daar die pligten gegrond zyn op de oorfpronglyke en hcogere verplichting , v.aar door de mensch verfchuldigd is .Gode te gehoorzamen, en

des-