30e Jaargang.

Zaterdag 4 December 1920*

Mo* 49.

UITGAVE VAN BE

Vrii-Socialistische en Anarchistische groepen in het Noorden.

Verschijnt eiken Zaterdag te Groningen.

Wie den mensch de levensvoorwaarden onthoudt of ontneemt, die onthoudt of ontneemt hem het recht op het leven zelf.

F. Domela Nieuwenhuis.

Abonnementsprijs: Per 3 maanden 85 ct. Disponeeren 5 ct. extra. Voor hetBuitenl. p.jaar f 4.50. Losse no.'s 6 ct. Nieuwe abonné's worden slechts bij vooruitbetaling aangenomen.

Redactie: H. B. KASPERS, Midlaren (Dr.)

Administratie: Bloemsingel 8a. — Groningen.

Prijs der Advertentiën: Van 1—5 regels 50 ct., iedere regel meer 10 ct. Bij abonnement van 1000 regels verlaagd tarief. — Arbeidersvereenigingen betalen 9 ct. per regel.

Lofzang op den Winter.

door arme lui's kinderen De barre winter nadert weer, — Hoera!

De sneeuw valt reeds bij hoopen neer, — Hoera!

We zingen vrooljjk, joiig en oud: We worden nu zoo lekker koud! — Hoera, hoera, hoera! (bis)

De koude maakt ons flink en sterk, — Hoera!

Mijn vader is al zonder werk, — Hoera!

Het eten wordt verschrikk'lijk duur, En doorgaan blijft de volle huur! — Hoera, hoera, hoera! (bis)

We zitten volop in den nood, — Hoera!

Mijn jongste zus is bijna dood, — Hoera!

Dat geeft een mondje minder weer; Hoe goed is toch ons lieve Heer! — Hoera, hoera, hoeral (bis)

Hoe haakt men toch naar overvloed, — Hoera!

Wanneer men 's winters hong'ren moet,— Hoera!

Des nachts droom ik zoo prettig, ja, Yan krentebrood en chocola! —

Hoera, hoera, hoera! (bis)

Mgu vader kijkt zoo vrees'lijk zuur, —

Hoera!

Mjjn moeder huilt zoo menig uur, — Hoera!

Wanneer we zitten zonder duit, — Met bloemen op de vensterruit, — Hoera, hoera, hoera! (bis)

Hoe luchtig is mjjii lekke schoen, — Hoera!

De lapper wil er niets aan doen, — Hoera!

Een winterjas heb ik niet an; — Die hangt al lang bij oome Jan, — Hoera, hoera, hoera! (bis)

Sint Nicolaas komt eerstdaags aan, — Hoera!

Dan ga ik voor de winkels staan, — Hoera!

Wel komt hij ,niet in ons kwartier, — Maar 't kijken geeft toch veel pleizier! — Hoera, hoera, hoera! (bis)

Hoe meer men in den winter ljjdt, — Hoera!

Hoe meer men zich daarna verblijdt, — Hoera!

Wie deze troost den arme geeft, — Is waard, dat hy in armoe leeft, — Hoera, hoera, hoera!

Sint-Nicolaas.

't Avondje van St. Nicolaas nadert weer. 't Avondje van verrassing! 't Avondje, waarnaar zoo lang en zoo ongeduldig is verlangd. In spanning vragen de kleintjes zich af — de kleintjes, wie geloof aan een Sint-Nicolaas is ingeprent — wat de goede oude Sint hun wel zal brengen.

Zij hebben wel een verlanglijstje opgemaakt van hetgeen hun bijzonder aangenaam zou zijn, maar ze zijn toch in spanning in hoeverre aan dat verlangen zal worden voldaan.

Het meisje is wel met vader en moeder in den speelgoedwinkel geweest, haar aandacht was bizonder op een pop gevallen, op de pop met dat aardig, kleurig kostuum; als Sinterklaas eens zoo iets wou brengen! Maar zoo'n pop zal wel duur zijn, ik wed wel vijf gulden en Sinterklaas heeft zooveel kinderen te

gedenken, van 't heele dorp, ooKaV&n

eyab iel nalriow BijnamA al

die groote stad, van 't heele land, ja van de heele wereld, want hij is 'n vriend van allen, die overal komt met zijn zwarte knecht, over bergen en zeeën heen! Storm en wind en sneeuw, niets kan hem beletten, niets kan hem deeren, hij dringt door tot de uiterste hoeken der aarde, om zoete kinderen voor hunne braafheid te beloonen ....

Of zoo'n keukentje, zeg, dat zou ook verbazend aardig zijn. O, wat leuk zeg! Er stond ook een koffiemolentje in en 't was precies of er gloeiende kolen in het kacheltje lagen. Ja, als Sint-Niklaas zoo'n keuken wou brengen, neen maar daar zou ze ook danig mee in d'r schik wezen! Of, zoo'n poppenwagen was ook niet mis! Wat zou ze daar mee kunnen rijden, de pop die ze had was wel niet nieuw meer, maar als ze die heeft aangekleed, met dat kanten mutsje op de krullekop, nou, dan durft ze haar nog wel laten zien, hoor! ....

Maar zoo'n mof of muts als daar lag in dien anderen winkel, zou ze ook wat graag! Of zoo'n boa, met die dierenkop aan de beide einden, jongen jonge, daar zou ze ook ter dege mee kunnen pronken. Die grillige oogen en die scherpe tanden doen je wel eerst even rillen, maar daar wen ie wel aan, hoor! Haar oudere zuster heeft er ook zoo één, en Dien en Koos, ja te veel om op te noemen, iedereen loopt er bijna mee. Waarom zou zij dan niet . . . . !

En zoo redeneert zoo'n kleintje door. Over het lekkers ook, wat ze gezien heeft bij den banketbakker en in het bonbonhuis, die speculaas, die heerlpe brokken, dat banket, die chocolaadjes en die bonbons, o daar is 't einde van weg! 't Eene lacht haar nog meer toe dan het andere. En weken lang is ze in spanning, in blijde afwachting.

En Sinterklaas stelt haar wel tevreden, bij va en moe brengt hij dit, bij opoe dat, en bij tante komt — ook i. . . . 'n Pop, 'n keuken, 'n mof en wat 'n lekkers, het kan bijna niet op. Nou, ze is dan ook zoet geweest, hoor! Bizonder zoet, ze heeft het wel verdiend.

En zooals zus er wel bij gevaren is, zoo is Sint-Nicolaas ook naar broer zijn genoegen geweest. Hij ook kan er zich op beroemen, dat zelfs Sinterklaas er mee bekend was, welk een zoete jongen hij in het laatste jaar is geweest, hoe braaf hij op school geleerd heeft, enzoovoort.

Er zal straks weer blijken, op den St. Nicolaasdag, dat er vele, zeer vele brave, zoete, leergierige jongens en meisjes zijn geweest. Zeer vele, ja, in de steden en op het land. Maar .... maar nog veel meer, die stout blijken geweest te zijn! Die niets hebben gekregen, of | dingetjes van weinig waarde, waarvan we evengoed kunnen zeggen, dat't niets is.

Die „stoute" kinderen wonen in de kleine huisjes op het platteland, in de krotjes, vóór of achter boven, twee of drie hoog of nóg hooger, onder de pannen, aan de sloppen en stegen in de groote steden.

Die „stoute" kinderen zijn de arraelui's kinderen, die dan maar stout heeten. omdat vader en moeder geen lekkernijen en geen fijn en duur speelgoed voor hen konden koopen. Die kinderen zie je ook op straat, de weken voor Sinterklaas, even goed als de rijkelui's kinderen, om te zien wat voor heerlijks, wat voor moois en wat voor lekkers er al gereed ligt in die hel verlichte winkels en die oog en hart streelende étalages.

Die stakkertjes, die dag aan dag reeds zooveel ontberen, zjj gaan niet met vader en moeder die opgepropte winkels binnen, om alles meer van nabij te zien en eene keus te bepalen, och neen! Ze blijven

ubv

Waar de school de kinderen van jongsaan dresseert en drilt, daar zal de kazerne de voortzetting worden va* de school.

F. Domela Nibuwenhois.

buiten de deuren, waar ze alleen staan, of met een vriendje, of 'n broertje en zusje, om steelsgewijze een blik naar binnen te werpen, om de oogjes te bekoren en het hartje een oogenblik op te halen bij het aanschouwen van dat alles wat daar met kwistige hand en kunstige hand is bij elkaar gebracht in voorbeeldige harmonie. Wat vaak heb ik die jongetjes en meisjes, rillende van de kou in hunne havelooze plunjes, gtzien voor de spiegelruiten van die groote winkels en magazijnen, de neusjes plat drukkende tegen het glas, om toch miar te kunnen opnemen met hunne begeerige oogjes, wat er maar te aanschouwen kan zijn!

Hoe heb ik hun oogjes dikwijls zien schitteren, hoe heb ik ze 't eikaar dikwijls hooren vertellen, hoe heerlijk zij zioh dat lekkers wel denken en hoeveel genot dat speelgoed kan geven. Dat is hun genot, het genot van die stakkertjes, om te aanschouwen, waarmee anderen zich kunnen vermaken en waarin ar deren kunnen smullen. Ja waarlijk, dit is hun genot, het genot van duizenden kbine stumpertjes, die niet meer dan voor 'n paar stuivers half vergiftigd | si oepgoed krijgen en 'n stukje speelgoed v*_ c-X 'n kr/aliteit, dat hot binnen een paar dagen reeds kapot is. —

Nu kan men gemakkelijk zeggen, dat behoeft zoo niet te zijn, „d'r wordt overal genoeg verdiend", ieder kan zijn kind wel 'n degelijk stuk speelgoed geven, het is helaas niet aldus. Zeker, de verdiensten zijn hooger dan vroeger, in enkele vakken beduidend hooger, maar het noodige voor levensonderhoud is nog meer of minstens evenveel gestegen in prijs. En wat veel hooren wij nog spreken van loonen van 20 gulden per week en van er zelfs nog vrij wat beneden soms, hoe wil men, dat dezulken één dubbeltje kunnen aan kant leggen voor cadeautjes! Dat kan niet, dat bestaat niet. Dat moeten allen toch kunnen begrijpen.

Welk een leed, welk een ellende ligt daarin opgesloten, vooral voor de ouders, die hun kinderen niet gelukkig kunnen maken, als die andere vaders en moeders.

Verschrikkelijke toestand, nietwaar? alle dagen wel waar te nemen, doch welke zich nu geweldig aan ons opdringt, omdat nu yan alles, van die lekkernijen en speelgoederen, er zoovele schatten zijn uitgestald in de etalages, winkels en magazijnen, alles zoo bizonder geschikt voor cadeaux op Sinterklaas!

O, wat komt op dezen kinderfeestdag de wreedheid der huidige samenleving aan het licht! Waarom moet die feestdag alleen een feestdag der rijken zijn, der rijke kinderen? Waaraan hebben die anderen, die millioenen het verdiend, dat zij verstoken blijven van zooveel heerlijks, moois en schoons? Kunnen die kleinen het helpen, dat ze in een armelui's woning geboren werden en alléén d&arom verstoken blijven van wat enkele tienduizenden in meer dan overvloedige mate bekomen?

Neen, niet waar? die kleinen kunnen niet helpen, dat ze op Sint-Niklaasdag ook weer de uitgestootenen zijn, zooals ze hun gansche leven de uitgestootenen zullen blijven, om dit enkele feit, dat ze in de woning van den arme geboren werden. Ziedaar de nare, kille, akelige werkelijkheid, ziedaar een onrechtvaardigheid zoo groot als maar te bedenken is.

Dat levert onze kapitalistische gezagsmaatschappij op. Zegt dat niet alleen voldoende van die kapitalistische samenleving? Zegt dat ons niet «voldoende, d<ft we die maatschappij moeten ondermijnen, om haar, aldus verzwakkende, te doen ineenstorten? Zegt dat u niet

ouders, die uwe kinderen ook nu weer zoo misdeeld ziet, zegt dat u niet, kindervrienden, ivaar ge den een zoo wreedaardig bij den ander ziet achteruitgesteld, dat gij ook moet medehelpen aan de vernietiging van zulke ellendige toestanden?

O zeker, nietwaar? O zeker, dat zegt het ook u! Want gij mort er over, gij verwenscht en vervloekt zulke toestanden. Maar ook veel meer? Pakt gij mee aan, helpt gij ook dapper mee, om in die toestanden verandering te krijgen? Zijt gij strijders in het leger van hen, die onvermoeid bezig zijn om eene andere samenleving te doen geborea worden, door de menschen rijp te maken voor die andere maatschappij?

Neen? Welnu wanneer gij eenige liefde bezit voor het kind, wanneer gy eenige verantwoordelijkheidsgevoel bezit voor den gang van zaken, spring dan uit uw krot, kom dan mee in het volle leven en laat hooren uw stem voor vrijheid en recht, voor geluk en welvaart voor allen. En dat in 't bizonder ook het kind moet kunnen profiteeren van hetgeen het leven kan veraangenamen en waardevoller maken. Opdat zelfs Sint-Niklaas geen verstootelingen behoeft te maken. Ook dus: om der kinderen wil!

Verdeeldheid.

Er wordt heel wat gelamenteerd over de verdeeldheid onder de arbeiders, maar zelden is dit welgemeend. Want allereerst blijkt bij de meeste lamenteerders, dat zij de verdeeldheid willen opheffen door een massa-aansluiting bij hun partij of bond, waarin vooralsnog tal van menschen geen zin hebben. Zij vragen zich dus niet af, zouden wij zelf ook kunnen medewerken tot opheffing der' verdeeldheid, met eens bij anderen te zien en te hooren wat dezen willen, xlangezien het zoo staat met bijna alle menschen, geeft dat gelamenteer niets.

In de tweede plaats zien wij door leiders van de arbeiders opzettelp verdeeldheid brengen, bij welk beweren wjj vooral denken aan een Pieter Jelles, b. v. in 1903, toen hij, in zulk een ernstigen tijd als het begin van dat jaar op de meest ongehoorde wijze verdeeldheid en verwarring bracht en zulks enkel op grond van persoonlijke en partijbelangen ; — aan tal van aanvallen van de moderne vakbondleiders op de eenheid der arbeiders, bij hun strijd tegen het patronaat en gemeente en staat, waar dezen als werkgevers optreden. Ook denken wij aan Kolthek, die niet het minst over verdeeldheid heeft gelamenteerd en deze met kunst en vliegwerk poogde op te heffen, om de kroon op dit geknutsel te zetten met het oprichten van een privé-partijtje, dat, zooals blijkt, de eenheid aan de linkerzijde der arbeidersbeweging alles behalve heeft bevorderd. Toch kan hg, zoowel als Wijnkoop, best de eenheid bevorderen met aansluiting bij de S. D. A. P. — Theoretisch is daartegen geen bezwaar en praktisch komt toch elke politieke partij bij het conservatisme terecht, zoodat de praktijk ook geen bezwaar vormt.

Laten wij nu terugkeeren tot hen, die de verdeeldheid zoo gaarne zouden wegnemen door een enormen groei van hun partij bond. Dezen dienen echter te bedenken met hun verzuchting geen milimeter op te schieten, want wat zij begeeren, begeeren anderen ook voor hun partij of bond.

Er moet dus iets anders op gevonden worden om de verdeeldheid weg te krijgen.

En dat kan niets anders zijn daa